Wrzesień potrafi być jednym z najbardziej kolorowych miesięcy w ogrodzie. Część letnich kwiatów nadal jest w pełnej formie, a obok nich właśnie zaczynają dominować typowo jesienne gatunki. Astry, rudbekie, rozchodniki, dzielżany, zawilce japońskie, dalie, wrzosy i hortensje sprawiają, że rabaty wcale nie muszą wyglądać jak po zakończonym sezonie. W ciepłych latach wiele roślin utrzymuje kwiaty aż do pierwszych przymrozków.
Dokładny termin kwitnienia może różnić się w zależności od regionu Polski, odmiany, stanowiska oraz przebiegu pogody. Wrzesień jest jednak miesiącem, w którym wyraźnie spotykają się dwie grupy roślin: gatunki kończące lato oraz te, dla których właśnie rozpoczyna się najważniejsza część sezonu.
Astry przejmują rabaty właśnie we wrześniu
Spis treści
Jeżeli jedna grupa roślin zasługuje na miano symbolu wrześniowego ogrodu, są nią astry. Szczególnie efektownie wyglądają astry nowoangielskie, nowobelgijskie i odmiany o niższym, zwartym pokroju. Ich kwiaty mogą być fioletowe, różowe, niebieskie, białe lub czerwone, a żółte środki dodatkowo zwiększają ich atrakcyjność dla owadów.
Wiele astrów rozpoczyna kwitnienie już pod koniec lata, ale to wrzesień i początek jesieni przynoszą ich największy pokaz. Wyższe odmiany mogą wymagać podpór, szczególnie po silnych opadach i podczas wietrznej pogody. Najlepiej kwitną na stanowiskach słonecznych i w glebie, która nie przesycha całkowicie.
Rudbekie wciąż świecą na żółto
Rudbekia jest jedną z tych bylin, które bardzo skutecznie przedłużają lato na rabacie. Intensywnie żółte płatki i ciemny środek kwiatostanu są doskonale widoczne nawet z dużej odległości, dlatego roślina dobrze sprawdza się zarówno w niewielkich ogrodach, jak i większych nasadzeniach naturalistycznych.
Rudbekie kwitną od późnego lata do jesieni. Lubią słońce i gleby utrzymujące umiarkowaną wilgotność. Warto pozostawić część przekwitłych kwiatostanów na roślinie, ponieważ zimą wyglądają dekoracyjnie, a nasiona mogą być wykorzystywane przez ptaki.
Rozchodniki właśnie teraz pokazują, dlaczego warto je mieć
Rozchodnik okazały, obecnie zaliczany do rodzaju Hylotelephium, przez większość lata może pozostawać stosunkowo niepozorny. Pod koniec lata i we wrześniu jego duże, płaskie kwiatostany stają się jedną z głównych ozdób rabaty.
Kwiaty stopniowo zmieniają kolor, zwykle przechodząc od jasnych odcieni do intensywniejszego różu i czerwieni. Roślina dobrze radzi sobie na słonecznych stanowiskach i nie potrzebuje bardzo żyznej gleby. Rozchodniki świetnie wyglądają również po przekwitnięciu, dlatego jesienią nie ma potrzeby natychmiastowego wycinania ich pędów.
Jeżówki nadal mogą być w bardzo dobrej formie
Jeżówka purpurowa kojarzy się przede wszystkim z pełnią lata, ale jej okres kwitnienia może sięgać również jesieni. We wrześniu starsze egzemplarze często nadal mają zarówno świeże kwiaty, jak i charakterystyczne ciemne środki po przekwitnięciu wcześniejszych pędów.
To szczególnie cenna roślina na rabatach tworzonych z myślą o zapylaczach. Najlepiej rozwija się na stanowisku słonecznym. Nie trzeba usuwać wszystkich przekwitłych kwiatostanów, ponieważ pozostawione na zimę nadają rabacie naturalny wygląd.
Dzielżany dają kolory prawdziwej jesieni
Żółte, pomarańczowe, czerwone i miedziane odcienie dzielżan doskonale wpisują się w charakter wrześniowego ogrodu. Ich kwitnienie zaczyna się wcześniej, ale dobrze prowadzone odmiany mogą pozostawać dekoracyjne również przez znaczną część września.
Wyższe rośliny warto zabezpieczyć przed wykładaniem. Dzielżany dobrze komponują się z rudbekiami, trawami ozdobnymi i rozchodnikami, dzięki czemu z kilku gatunków można stworzyć rabatę, która osiąga maksimum dekoracyjności dopiero pod koniec sezonu.
Zawilec japoński zaczyna swój najlepszy okres
Gdy część letnich bylin stopniowo kończy kwitnienie, zawilec japoński potrafi dopiero nabierać rozpędu. Na wysokich, delikatnych pędach pojawiają się jasnoróżowe lub białe kwiaty, które poruszają się nawet przy niewielkim wietrze.
To jedna z najcenniejszych bylin późnego lata i jesieni. Dobrze radzi sobie zarówno na słońcu, jak i w lekkim półcieniu, pod warunkiem że podłoże utrzymuje wilgoć, ale nie jest stale podmokłe. Z czasem roślina może tworzyć coraz większe kępy i rozrastać się na rabacie.
Dalie nie zamierzają jeszcze kończyć sezonu
Wrzesień jest często jednym z najlepszych miesięcy dla dalii. Rośliny są już mocno rozrośnięte, a regularne usuwanie przekwitłych kwiatów może sprawić, że kolejne pąki będą rozwijały się aż do pierwszych przymrozków.
Dalie oferują ogromną różnorodność form i kolorów, dlatego w drugiej części sezonu potrafią całkowicie zdominować rabatę. Ich słabym punktem jest mróz. Pierwszy wyraźny przymrozek zazwyczaj kończy dekoracyjność części nadziemnej, a później przychodzi czas na wykopanie karp przeznaczonych do przechowania.
Do wrześniowych roślin bulwiastych i cebulowych należą również begonie bulwiaste, kanny, późne mieczyki oraz zimowity jesienne. Szczególnie zimowit jest ciekawy, ponieważ jego kwiaty pojawiają się jesienią bez rozwiniętych w tym czasie liści.
Cynie, aksamitki i inne jednoroczne wciąż mają sporo do pokazania
Pierwsze chłodniejsze noce nie oznaczają automatycznego końca roślin jednorocznych. Cynie, aksamitki, astry chińskie, begonie stale kwitnące i celozje mogą pozostawać efektowne jeszcze we wrześniu, szczególnie gdy nie pojawiły się pierwsze przymrozki.
W wielu ogrodach kwitną jeszcze także kosmosy, nasturcje i część słoneczników. W przypadku roślin jednorocznych ogromne znaczenie ma pogoda. Jeden zimny poranek może zakończyć sezon gatunków wrażliwych, podczas gdy podczas ciepłej jesieni rabaty pozostają kolorowe przez kolejne tygodnie.
Hortensje nadal są jednymi z największych gwiazd ogrodu
Hortensje bukietowe i ogrodowe często pozostają dekoracyjne przez cały wrzesień. Nie zawsze są to już kwiatostany w kolorach znanych z początku lata. Wraz ze starzeniem się kwiatów ich barwa może się zmieniać, szczególnie efektownie wygląda to u hortensji bukietowych.
Białe kwiatostany wielu odmian z czasem przybierają różowe lub czerwone odcienie. Nawet gdy pojedyncze kwiaty biologicznie zaczynają przekwitać, całe kwiatostany długo zachowują wartość dekoracyjną i mogą pozostać na krzewie także jesienią.
Wrzosy mają teraz swój miesiąc
Wrześniowego zestawienia nie można przygotować bez wrzosów. Chociaż część odmian rozpoczyna kwitnienie już wcześniej, pełnia sezonu wielu wrzosów przypada właśnie na przełom lata i jesieni.
Krzewinki dostępne są w wielu odcieniach różu, fioletu, czerwieni i bieli. Najlepiej wyglądają sadzone większymi grupami w kwaśnym, przepuszczalnym podłożu i na słonecznym stanowisku. W zależności od odmiany i pogody kwitnienie może utrzymywać się także w październiku.
Budleja nadal przyciąga motyle
Budleja Davida rozpoczyna kwitnienie latem, ale podczas ciepłej pogody jej kwiatostany nadal mogą rozwijać się we wrześniu. Regularne usuwanie przekwitłych wiech ogranicza tworzenie nasion i pomaga roślinie utrzymać estetyczny wygląd.
Wrześniowa budleja nadal może być intensywnie odwiedzana przez motyle i inne owady, szczególnie podczas ciepłych i słonecznych dni. Nie należy jednak jesienią wykonywać radykalnego cięcia całego krzewu.
Ketmia syryjska kwitnie później niż większość krzewów
Ketmia syryjska, często sprzedawana jako hibiskus ogrodowy, należy do krzewów rozwijających kwiaty stosunkowo późno. Sierpień i wrzesień mogą być okresem jej najbardziej efektownego wyglądu, zwłaszcza na ciepłych, słonecznych i osłoniętych stanowiskach.
Kwiaty mogą być białe, różowe, fioletowe lub niebieskawe, często z wyraźnie ciemniejszym środkiem. Ketmia jest szczególnie wartościowa dlatego, że zaczyna zdobić ogród w czasie, gdy wiele wcześniej kwitnących krzewów dawno zakończyło sezon.
Róże mogą rozpocząć kolejną falę kwitnienia
W przypadku odmian powtarzających kwitnienie wrzesień może przynieść kolejne kwiaty. Dotyczy to wielu róż rabatowych, wielkokwiatowych, okrywowych i części odmian pnących.
Ich kondycja zależy jednak od wcześniejszej pielęgnacji, zdrowotności liści i pogody. Niektóre róże potrafią kwitnąć aż do jesiennych chłodów, dlatego wrzesień zdecydowanie nie oznacza jeszcze końca różanego sezonu.
Powojniki i miliny nadal mogą zdobić pergole
Także pionowa część ogrodu może we wrześniu pozostawać kolorowa. Późno kwitnące powojniki, między innymi odmiany z grupy Jackmanii, oraz milin amerykański mogą nadal tworzyć kwiaty.
W przypadku powojników ogromne znaczenie ma konkretna odmiana i grupa cięcia. Niektóre zakończyły kwitnienie wiele tygodni wcześniej, podczas gdy inne należą do roślin dekoracyjnych właśnie późnym latem i na początku jesieni.
Trawy ozdobne właśnie we wrześniu zaczynają grać pierwsze skrzypce
Kwiaty traw nie przypominają klasycznych kwiatów rabatowych, ale wrzesień jest jednym z najlepszych momentów dla miskantów, rozplenic i prosa rózgowatego. Nad kępami liści pojawiają się puszyste, srebrzyste, różowe lub purpurowe wiechy.
Szczególnie miskanty wchodzą jesienią w najbardziej dekoracyjny etap. Ich kwiatostany później zasychają, ale zamiast tracić wartość, często pozostają ozdobne przez zimę. Z tego powodu nie należy ścinać traw zaraz po zakończeniu kwitnienia.
Co zrobić, żeby ogród kwitł jak najdłużej?
Wrześniowe rabaty wymagają już nieco innej pielęgnacji niż w środku lata. W przypadku dalii, róż i części roślin jednorocznych usuwanie przekwitłych kwiatów może pobudzać tworzenie kolejnych pąków. Nie dotyczy to jednak wszystkich roślin. Na rudbekiach, jeżówkach i rozchodnikach można pozostawić część zaschniętych kwiatostanów, ponieważ będą dekoracyjne jesienią i zimą, a dodatkowo mogą stanowić źródło pokarmu dla ptaków.
Nie należy także rezygnować z podlewania tylko dlatego, że skończył się sierpień. Ciepły i suchy wrzesień potrafi mocno przesuszyć rabaty, a rośliny nadal intensywnie kwitną. Najlepiej podlewać ziemię przy podstawie roślin, zamiast regularnie moczyć liście i kwiaty.
Z późnym nawożeniem azotowym trzeba natomiast uważać. Jesienią nie zależy nam już na pobudzaniu bylin i krzewów do intensywnego tworzenia młodych, miękkich pędów, które będą gorzej przygotowane do nadejścia chłodów.
Wrzesień może być bardziej kolorowy niż środek lata
Dobrze zaplanowany ogród nie traci kolorów wraz z końcem wakacji. Astry, rozchodniki, rudbekie, dzielżany, zawilce japońskie, dalie i wrzosy mogą właśnie teraz wyglądać najlepiej w całym sezonie, a obok nich nadal kwitną hortensje, róże, budleje, ketmie i wiele roślin jednorocznych.
To również dobry moment, aby przyjrzeć się własnym rabatom. Jeżeli we wrześniu pozostają niemal całkowicie zielone, w przyszłym sezonie można uzupełnić je o kilka późno kwitnących gatunków. Dzięki temu ogród może zachować kolor od pierwszych wiosennych cebul aż do jesiennych przymrozków, zamiast kończyć sezon już w sierpniu.
Zobacz również:
Najbardziej trujące grzyby w Polsce. Te gatunki mogą zabić, choć wcale nie wyglądają groźnie
ATLAS: Grzyby jadalne | Grzyby trujące
Obserwuj nas na Facebook-u.
Sprawdź również aplikację GDZIE NA GRZYBY – Aktualna mapa grzybowa tworzona przez społeczność grzybiarzy w Polsce.
