Sierpień i początek jesieni to chyba najlepszy moment, żeby docenić palenisko w ogrodzie. Wieczory robią się chłodniejsze, ciemniej jest coraz wcześniej, a miejsce, które przez większą część sezonu było zwykłym fragmentem trawnika, może zamienić się w jeden z najprzyjemniejszych zakątków ogrodu.
Co ważne, wcale nie trzeba budować skomplikowanej konstrukcji. Czasami wystarczy okrąg wysypany żwirem, proste palenisko pośrodku i kilka drewnianych ławek ustawionych dookoła. Innym razem można wykorzystać cegłę, kamień, kostkę albo gotową stalową misę.
Najważniejsze jest odpowiednie przygotowanie miejsca. Palenisko powinno znajdować się w takim punkcie, aby ogień i iskry nie mogły przenieść się na suchą roślinność, drewno ani inne materiały palne. Państwowa Straż Pożarna zaleca przygotowanie miejsca w sposób ograniczający rozprzestrzenianie ognia, usunięcie suchej roślinności wokół paleniska oraz przygotowanie wody, piasku, gaśnicy albo innego środka umożliwiającego szybkie ugaszenie ognia. Ognisko powinno pozostawać pod nadzorem aż do całkowitego wygaszenia.
Poniżej zebrałem 10 prostych aranżacji paleniska ogrodowego, które można dopasować zarówno do niewielkiego ogrodu, jak i dużej działki.
1. Palenisko na żwirze z drewnianymi ławkami – najprostsza aranżacja
Spis treści
To chyba najłatwiejszy sposób na stworzenie pełnoprawnej strefy ogniskowej bez wykonywania większych prac budowlanych.
Wyznaczamy na trawniku okrąg o średnicy odpowiadającej ilości dostępnego miejsca. Zdejmujemy darń, wyrównujemy teren i tworzymy strefę wysypaną żwirem lub grysem. W centrum ustawiamy stalowe palenisko albo wykonujemy niewielkie palenisko otoczone materiałem niepalnym.
Dookoła można ustawić trzy lub cztery proste ławki wykonane z desek i kantówek. Bardzo dobrze wygląda również połączenie grubych drewnianych siedzisk z czarnym stalowym paleniskiem.
Największą zaletą jest możliwość późniejszych zmian. Ławki można przestawić, palenisko wymienić, a powierzchnię żwirową w dowolnym momencie powiększyć.
To jeden z najlepszych pomysłów dla osoby, która chce zrobić palenisko w jeden lub dwa weekendy bez budowania całej ogrodowej konstrukcji.
2. Okrągłe palenisko z cegły
Klasyczny wygląd można uzyskać przy użyciu cegły. Okrągłe palenisko dobrze pasuje zarówno do ogrodu wiejskiego, jak i bardziej uporządkowanej przestrzeni przy domu.
Najpierw wyznaczamy środek i okrąg. Następnie przygotowujemy stabilne podłoże i układamy pierścień. Część bezpośrednio narażoną na wysoką temperaturę najlepiej wykonać z materiałów przeznaczonych do pracy w takich warunkach, natomiast dekoracyjna cegła może tworzyć zewnętrzną obudowę.
Nie trzeba budować wysokiego muru. Niskie palenisko wygląda znacznie naturalniej i daje dobrą widoczność ognia osobom siedzącym dookoła.
Wokół można pozostawić trawnik albo wykonać szerszy pas żwiru. Druga opcja jest praktyczniejsza, ponieważ tworzy wyraźnie wydzieloną strefę wypoczynkową.
Cegła szczególnie dobrze wygląda w połączeniu z drewnianymi ławkami i prostymi meblami ogrodowymi.
3. Palenisko z kamienia naturalnego
Jeżeli ogród ma bardziej naturalny charakter, świetnie pasuje do niego kamienne palenisko.
Nie chodzi jednak o przypadkowe wrzucenie kilku znalezionych kamieni bezpośrednio do ognia. Znacznie bezpieczniejszym i bardziej przewidywalnym rozwiązaniem jest wykorzystanie kamienia do wykonania zewnętrznej aranżacji oraz zastosowanie stalowego wkładu albo misy paleniskowej w części, w której znajduje się ogień.
Kamienie można układać w nieregularny okrąg. Nie muszą wyglądać idealnie. Właśnie niewielkie różnice wielkości i kształtu mogą sprawić, że całość będzie przypominała tradycyjne ognisko.
Wokół dobrze prezentuje się drobny grys, a zamiast klasycznych krzeseł można postawić ciężkie drewniane ławy.
Kamień, drewno i żywy ogień tworzą jedną z najbardziej naturalnych aranżacji paleniska ogrodowego.
4. Palenisko lekko zagłębione w ziemi
Jeżeli nie chcemy, aby palenisko mocno dominowało w ogrodzie, można obniżyć jego centralną część względem otaczającego terenu.
Nie chodzi o wykonywanie głębokiego dołu. Wystarczy niewielkie zagłębienie, stabilne podłoże i odpowiednio przygotowana niepalna strefa. Obrzeże można wykonać z cegły albo kamienia.
Efekt jest bardzo ciekawy, ponieważ ogień znajduje się optycznie niżej, a cała przestrzeń sprawia wrażenie bardziej uporządkowanej.
Dookoła można wykonać okrąg ze żwiru, a następnie ustawić drewniane krzesła lub ławki.
Trzeba natomiast pamiętać o wodzie opadowej. Zagłębienie powinno być wykonane tak, aby po intensywnym deszczu palenisko nie zamieniało się w niewielkie oczko wodne.
5. Kwadratowe palenisko do nowoczesnego ogrodu
Palenisko wcale nie musi być okrągłe.
Przy nowoczesnym domu znacznie lepiej może wyglądać prosty kwadrat albo prostokąt. Zewnętrzną obudowę można wykonać z elementów murowanych, natomiast wewnątrz umieścić stalowe palenisko.
Wokół warto powtórzyć tę samą geometrię. Zamiast okrągłego placu robimy kwadratową powierzchnię ze żwiru albo nawierzchni ogrodowej i ustawiamy ławki na trzech stronach.
Powstaje bardzo prosta kompozycja:
palenisko w centrum – ławki dookoła – ogród w tle.
Nie potrzeba dużej ilości dekoracji. W takim miejscu najlepiej działa właśnie prostota.
6. Stalowa misa na żwirowym placu
To rozwiązanie dla osób, które chcą mieć prawdziwe palenisko, ale niekoniecznie chcą cokolwiek murować.
Przygotowujemy niewielki plac z niepalną nawierzchnią i ustawiamy na środku stalową misę przeznaczoną do rozpalania ognia. Wokół pozostaje miejsce na krzesła albo ławki.
Ogromną zaletą takiego rozwiązania jest możliwość zmiany aranżacji. Jeżeli po roku okaże się, że strefa ogniskowa powinna znaleźć się gdzie indziej, nie trzeba rozbierać dużego murowanego paleniska.
Można również stworzyć wokół misy prosty drewniany komplet wypoczynkowy. Drewno wykorzystujemy tutaj jako materiał na siedziska, a nie jako element bezpośrednio otaczający ogień.
Taka aranżacja pasuje szczególnie dobrze do niewielkich i średnich ogrodów.
7. Palenisko na okrągłym placu z kostki
Jeżeli w ogrodzie została kostka po budowie podjazdu albo tarasu, można wykorzystać ją do stworzenia nawierzchni wokół paleniska.
Najciekawiej wygląda okrąg lub duży wielokąt. W centrum pozostawiamy miejsce na właściwe palenisko wykonane z materiałów odpowiednich do kontaktu z wysoką temperaturą albo ustawiamy stalową misę.
Kostka tworzy przede wszystkim wygodną powierzchnię komunikacyjną. Krzesła stoją stabilnie, podczas deszczu nie powstaje błoto, a strefę łatwo utrzymać w porządku.
Można także wykonać szerszą opaskę ze żwiru pomiędzy paleniskiem a miejscami siedzącymi.
Nie trzeba więc wykonywać całego paleniska z kostki – często znacznie lepiej wykorzystać ją jako nawierzchnię otaczającą właściwe miejsce na ogień.
8. Palenisko z ławkami w kształcie litery U
Nie zawsze mamy miejsce na pełny okrąg.
Przy granicy trawnika, skarpie albo końcu działki można stworzyć strefę otwartą z jednej strony, ustawiając ławki w kształcie litery U.
W środku znajduje się palenisko, natomiast od strony ogrodu pozostaje otwarte przejście.
Takie rozwiązanie jest bardzo wygodne komunikacyjnie. Nie trzeba przeciskać się pomiędzy krzesłami, a samo miejsce może stać się naturalnym zakończeniem ogrodowej ścieżki.
Ławki można wykonać samemu z kantówek i grubych desek. Najprostsza konstrukcja wcale nie musi mieć skomplikowanych podłokietników czy ozdobnych oparć.
Jeżeli pod całością wysypiemy żwir, otrzymujemy niewielką ogrodową strefę wypoczynkową, a nie tylko miejsce do rozpalenia ognia.
9. Rustykalne palenisko z drewnianymi kłodami do siedzenia
Nie każdemu potrzebne są idealnie wykonane meble.
W większym ogrodzie można postawić na bardzo prostą aranżację przypominającą tradycyjne miejsce na ognisko. W centrum znajduje się palenisko, a wokół niego grube fragmenty drewna albo masywne ławy wykonane z bali.
Podłoże można wysypać grubym żwirem. Obrzeże paleniska może być kamienne, natomiast właściwą strefę ognia można dodatkowo oddzielić metalowym wkładem.
Taka aranżacja dobrze pasuje do ogrodów naturalistycznych, działek rekreacyjnych i miejsc znajdujących się dalej od domu.
Nie trzeba tutaj walczyć o idealną symetrię. Im prostsze drewno i bardziej naturalny układ, tym ciekawszy może być efekt.
10. Małe palenisko w rogu ogrodu
Na palenisko nie potrzeba ogromnej działki.
Jeżeli wolny jest tylko fragment ogrodu, można wydzielić niewielki plac ze żwiru, ustawić niedużą stalową misę i dołożyć dwa lub trzy wygodne krzesła.
Taki zakątek może zajmować zdecydowanie mniej miejsca niż klasyczna okrągła strefa z sześcioma ławkami.
Dobrym rozwiązaniem jest stworzenie wizualnego tła z roślinności znajdującej się w odpowiednim oddaleniu od ognia. Dzięki temu siedząc wieczorem przy palenisku, patrzymy w stronę ogrodu zamiast na ścianę domu czy ogrodzenie.
To również dobry wariant na początek. Jeżeli okaże się, że z paleniska korzystamy regularnie, strefę zawsze można później powiększyć.
Jak zrobić najprostsze palenisko w ogrodzie?
Gdybym miał wykonać je możliwie prosto, zacząłbym od okrągłej powierzchni wysypanej żwirem.
Na środku znalazłaby się stalowa misa albo prawidłowo wykonane palenisko z niepalnym obrzeżem. Dookoła ustawiłbym trzy lub cztery drewniane ławki, pozostawiając pomiędzy siedziskami wygodne przejścia.
Nie budowałbym od razu murków, podestów, zadaszenia ani rozbudowanej infrastruktury. Najpierw warto sprawdzić, jak faktycznie korzystamy z tego miejsca i gdzie najczęściej wieje wiatr.
Dopiero później można dorobić stałe ławki, ścieżkę, oświetlenie otoczenia czy większą nawierzchnię.
Gdzie nie robić paleniska?
Tutaj wygląd musi zejść na drugi plan. Nie należy lokalizować paleniska tam, gdzie płomień lub iskry mogą doprowadzić do zapalenia suchej trawy, drewna, budynku albo innych materiałów palnych. PSP zaleca przygotowanie i oczyszczenie otoczenia paleniska oraz uwzględnienie pogody, szczególnie silnego wiatru.
Szczególne ograniczenia dotyczą sąsiedztwa lasów. W lasach, na terenach śródleśnych oraz w odległości do 100 m od granicy lasu obowiązują przepisy ograniczające korzystanie z otwartego ognia do miejsc odpowiednio wyznaczonych.
Nie warto również traktować ogniska jako miejsca do pozbywania się śmieci. Przepisy dotyczące spalania odpadów i pozostałości roślinnych są odrębną kwestią, a możliwość spalania pozostałości roślinnych zależy m.in. od zasad ich selektywnego zbierania.
Przy samym palenisku zawsze powinien znajdować się łatwo dostępny środek do gaszenia – przykładowo woda, piasek albo odpowiednia gaśnica – a miejsce musi pozostawać pod nadzorem aż do całkowitego wygaszenia ognia.
Czy warto zrobić stałą strefę na ognisko?
Jeżeli ognisko rozpalamy kilka razy w roku, zdecydowanie tak. Zamiast za każdym razem ustawiać krzesła na trawniku i zastanawiać się, gdzie bezpiecznie przygotować miejsce, mamy jedną uporządkowaną strefę przeznaczoną właśnie do wieczornego odpoczynku przy ogniu.
I wcale nie musi kosztować fortuny.
Żwir, proste drewniane ławki i centralne palenisko potrafią całkowicie zmienić pusty fragment działki. Kto chce bardziej trwałego efektu, może wykorzystać cegłę albo kamień. W nowoczesnym ogrodzie świetnie odnajdzie się natomiast stal i prosta geometryczna nawierzchnia.
Najważniejsze jest to, żeby najpierw zaplanować bezpieczne miejsce na ogień, a dopiero później budować wokół niego całą aranżację. Dzięki temu palenisko będzie nie tylko ozdobą ogrodu, ale miejscem, z którego rzeczywiście będziemy korzystać przez wiele sezonów.
Zobacz także:
10 najpopularniejszych stylów ogrodowych. Zobacz, który najlepiej pasuje do Twojego domu i działki
Donice z recyklingu – 10 ciekawych pomysłów do ogrodu
Palety w ogrodzie – TOP 10 kreatywnych rozwiązań, które może wykonać niemal każdy
Drzewa, które szybko rosną. TOP 10 najszybciej rosnących drzew w Polsce
Co można zrobić ze starej opony do ogrodu? 10 kreatywnych pomysłów
Z czego zrobić obrzeża w ogrodzie? Najlepsze materiały do rabat, trawnika i ścieżek
