Nie każda donica musi pochodzić ze sklepu ogrodniczego. Czasem najciekawsze pojemniki na kwiaty powstają z przedmiotów, które straciły swoje pierwotne zastosowanie. Stara skrzynka, wiadro, beczka, opona, garnek czy niepotrzebna szuflada mogą stać się wyjątkową ozdobą ogrodu, tarasu albo balkonu.
Donice z recyklingu pozwalają ograniczyć wydatki, wykorzystać zalegające przedmioty i stworzyć dekorację, której nie będzie miał nikt inny. Najważniejsze jest jednak odpowiednie przygotowanie materiału oraz zapewnienie roślinom odpływu nadmiaru wody.
Poniżej przedstawiam 10 praktycznych pomysłów na donice z recyklingu, które można wykonać samodzielnie bez specjalistycznego wyposażenia.
Zanim zrobisz donicę z przedmiotu z odzysku
Spis treści
Nie każdy pojemnik nadaje się do bezpośredniego wypełnienia ziemią. Przed rozpoczęciem pracy trzeba sprawdzić jego stan oraz zastanowić się, gdzie donica będzie ustawiona.
Najważniejsze zasady to:
- dokładne oczyszczenie przedmiotu,
- usunięcie ostrych krawędzi,
- wykonanie otworów odpływowych,
- zabezpieczenie drewna przed wilgocią,
- zastosowanie warstwy drenażowej,
- dopasowanie wielkości pojemnika do systemu korzeniowego rośliny,
- stabilne ustawienie ciężkiej konstrukcji.
Najczęstszym błędem jest brak odpływu wody. Nawet najbardziej efektowna donica nie spełni swojej funkcji, jeżeli korzenie roślin będą stale zanurzone w mokrym podłożu.
Na dnie warto umieścić kilka centymetrów keramzytu, żwiru albo drobnych kamieni. Warstwa ta nie zastępuje otworów odpływowych, ale pomaga ograniczyć zaleganie wilgoci.
1. Donica ze starej drewnianej skrzynki
Drewniane skrzynki po owocach, warzywach lub napojach bardzo dobrze nadają się do tworzenia naturalnych donic ogrodowych. Pasują szczególnie do ogrodów rustykalnych, wiejskich i warzywnych.
Skrzynkę należy dokładnie oczyścić, przeszlifować i zabezpieczyć preparatem przeznaczonym do drewna użytkowanego na zewnątrz. Wnętrze można wyłożyć geowłókniną albo grubą folią z wykonanymi otworami odpływowymi.
W skrzynce dobrze rosną:
- petunie,
- pelargonie,
- aksamitki,
- bratki,
- lobelie,
- trawy ozdobne,
- rośliny skalne.
Kilka skrzynek można ustawić piętrowo albo połączyć w pionowy kwietnik przy ścianie tarasu.
Im starsze i bardziej naturalne drewno, tym ciekawszy może być efekt, pod warunkiem że skrzynka pozostaje stabilna i nie jest przegniła.
2. Donica ze starego wiadra
Metalowe wiadro, którego nie używa się już do prac gospodarczych, może szybko zmienić się w efektowną donicę.
Najlepiej sprawdzają się wiadra:
- ocynkowane,
- emaliowane,
- metalowe z naturalną patyną,
- pomalowane farbą do metalu.
W dnie trzeba wykonać kilka otworów. Jeżeli krawędź jest ostra, należy ją zeszlifować lub zabezpieczyć.
Wiadro można:
- ustawić przy wejściu do domu,
- zawiesić na mocnym haku,
- przykręcić do drewnianego ogrodzenia,
- wykorzystać jako osłonkę dla mniejszej doniczki,
- połączyć z innymi wiadrami w grupę.
Do takiego pojemnika pasują między innymi pelargonie, surfinie, nasturcje, begonie i komarzyce.
Jedno stare wiadro może wyglądać przypadkowo, ale trzy pojemniki ustawione obok siebie na różnych wysokościach stworzą przemyślaną kompozycję.
3. Donica ze starej opony
Opona samochodowa może zostać wykorzystana jako duża donica na kwiaty ozdobne. Najprostsza wersja polega na ułożeniu jej płasko na ziemi, pomalowaniu oraz wypełnieniu podłożem.
Przed użyciem oponę trzeba:
- dokładnie umyć,
- usunąć kamienie z bieżnika,
- sprawdzić, czy nie wystają z niej metalowe druty,
- wysuszyć,
- pomalować farbą odporną na warunki zewnętrzne.
Na spodzie warto ułożyć geowłókninę, która zatrzyma ziemię, ale nie zablokuje odpływu wody.
W oponach dobrze prezentują się:
- aksamitki,
- petunie,
- lobelie,
- rojniki,
- rozchodniki,
- niewysokie trawy ozdobne.
Ze względu na zasadę ostrożności opony najlepiej przeznaczać do uprawy roślin dekoracyjnych, a nie warzyw i ziół przeznaczonych do jedzenia.
4. Donica z metalowej beczki
Stara metalowa beczka może stać się dużą, nowoczesną donicą do ogrodu. Nadaje się szczególnie do sadzenia wysokich traw, krzewów ozdobnych i roślin o rozbudowanym systemie korzeniowym.
Beczkę można wykorzystać w całości albo przeciąć na dwie części. W drugim przypadku z jednego przedmiotu powstaną dwa duże pojemniki.
Przed sadzeniem trzeba:
- upewnić się, że beczka nie była używana do przechowywania szkodliwych substancji,
- usunąć rdzę,
- wygładzić krawędzie,
- wykonać otwory odpływowe,
- zabezpieczyć metal odpowiednią farbą.
W beczce efektownie wyglądają:
- miskanty,
- hortensje,
- kanny,
- dalie,
- bambusy ogrodowe,
- niewielkie krzewy,
- kompozycje z traw i kwiatów sezonowych.
Duża beczka wypełniona mokrym podłożem będzie bardzo ciężka, dlatego miejsce ustawienia trzeba wybrać przed jej napełnieniem.
5. Donica ze starej szuflady
Niepotrzebna szuflada z komody może zmienić się w oryginalną, prostokątną donicę. To dobry pomysł do zadaszonej altany, na taras albo przy wejście do domu.
Drewno trzeba przeszlifować i zabezpieczyć przed wilgocią. W dnie wykonuje się otwory, natomiast wnętrze wykłada przepuszczalnym materiałem.
Szuflada może zostać:
- ustawiona bezpośrednio na ziemi,
- zamontowana na drewnianych nogach,
- wysunięta ze starej komody ustawionej w ogrodzie,
- przykręcona do ściany,
- połączona z kilkoma innymi szufladami.
Uchwyt szuflady warto pozostawić. To właśnie on zdradza pierwotne przeznaczenie przedmiotu i sprawia, że dekoracja wygląda ciekawie.
Do płytkiej szuflady najlepiej wybierać rośliny o niewielkich korzeniach, na przykład bratki, lobelie, rojniki i rozchodniki.
6. Donica ze starego garnka lub rondla
Stare garnki, rondle i emaliowane naczynia mogą pełnić funkcję niewielkich donic. Szczególnie efektownie wyglądają modele z kolorową emalią, delikatnymi przetarciami albo klasycznymi uchwytami.
W dnie należy wykonać otwory odpływowe. W przypadku cienkiego metalu trzeba pracować ostrożnie, aby nie zdeformować naczynia i nie pozostawić ostrych fragmentów.
Garnki sprawdzą się jako donice na:
- bratki,
- stokrotki,
- niewielkie pelargonie,
- rośliny skalne,
- lobelie,
- sukulenty,
- kwiaty sezonowe.
Kilka naczyń można ustawić na starej ławce, schodach albo drewnianym regale.
Najlepszy efekt daje połączenie garnków o różnych rozmiarach, ale podobnym stylu lub kolorystyce.
7. Donica ze starego buta lub kalosza
Zużyte kalosze, trzewiki albo dziecięce gumowce mogą stać się niewielkimi, zabawnymi donicami. To pomysł szczególnie odpowiedni do ogrodu rodzinnego, na balkon albo w pobliże domku dla dzieci.
W podeszwie trzeba wykonać kilka otworów. Do środka można wsypać cienką warstwę keramzytu, a następnie lekkie podłoże.
Najlepiej sadzić w nich rośliny o małym systemie korzeniowym:
- lobelie,
- bratki,
- rojniki,
- macierzanki,
- smagliczki,
- niewielkie aksamitki.
Kalosze można ustawić parami przy schodach, zawiesić na płocie albo przymocować do drewnianej palety.
Nie należy używać butów zabrudzonych olejem, farbami lub innymi substancjami technicznymi. Do ogrodu trafiają wyłącznie dokładnie oczyszczone przedmioty.
8. Donica z plastikowej butelki
Duże butelki po wodzie mogą zostać wykorzystane jako niewielkie donice wiszące albo element pionowego ogrodu.
Butelkę można przeciąć:
- poziomo, tworząc długą kieszeń,
- w połowie wysokości, uzyskując klasyczną doniczkę,
- ukośnie, tworząc dekoracyjny pojemnik,
- w kilku miejscach, przygotowując system piętrowy.
W dolnej części trzeba wykonać odpływ, a krawędzie starannie wyrównać.
Takie pojemniki nadają się szczególnie do:
- kwiatów sezonowych,
- rozsad,
- roślin skalnych,
- niewielkich traw,
- młodych sadzonek.
Butelki można pomalować, osłonić jutowym sznurkiem albo zamontować w drewnianej ramie.
Najlepiej stosować grubsze i sztywniejsze butelki, ponieważ cienki plastik może szybko odkształcać się pod wpływem słońca i ciężaru ziemi.
9. Donica ze starego kosza
Kosz wiklinowy, druciany albo metalowy może pełnić funkcję dużej osłonki lub samodzielnej donicy. W przypadku kosza ażurowego wnętrze trzeba wyłożyć geowłókniną.
Materiał powinien:
- zatrzymywać ziemię,
- przepuszczać wodę,
- osłaniać korzenie,
- być odporny na wilgoć.
Kosz najlepiej ustawić w miejscu częściowo osłoniętym od deszczu, zwłaszcza jeśli wykonano go z naturalnej wikliny. Regularne moczenie może przyspieszyć jej rozkład.
W koszach świetnie wyglądają:
- pelargonie,
- petunie,
- bluszcz,
- komarzyce,
- wrzosy,
- paprocie,
- trawy ozdobne.
Można również włożyć do środka zwykłą plastikową donicę. Wtedy kosz pozostaje dekoracyjną osłonką, a roślinę łatwiej wyjąć i przesadzić.
10. Donica ze starej taczki
Stara taczka może zostać zamieniona w dużą mobilną rabatę. To jeden z najbardziej efektownych pomysłów do ogrodu wiejskiego lub rustykalnego.
Jeżeli metalowa misa jest w dobrym stanie, wystarczy:
- usunąć luźną rdzę,
- zabezpieczyć powierzchnię,
- wykonać odpływ,
- ustabilizować koło,
- wypełnić wnętrze podłożem.
Drewnianą taczkę trzeba dodatkowo zaimpregnować i wyłożyć materiałem zabezpieczającym drewno przed bezpośrednim kontaktem z mokrą ziemią.
W taczce można stworzyć wielogatunkową kompozycję. W centrum sadzi się roślinę wyższą, po bokach niższe kwiaty, a przy krawędziach gatunki przewieszające się.
Dobrym zestawieniem będzie:
- pelargonia lub trawa ozdobna w centrum,
- aksamitki i werbena po bokach,
- lobelia albo komarzyca przy krawędziach.
Największą zaletą taczki jest możliwość zmiany miejsca ustawienia, o ile konstrukcja pozostaje sprawna i nie została nadmiernie obciążona.
Jak dobrać rośliny do donicy z recyklingu?
Roślin nie powinno się wybierać wyłącznie na podstawie wyglądu. Trzeba uwzględnić głębokość pojemnika, ilość podłoża oraz stanowisko.
Do płytkich pojemników
Najlepiej nadają się:
- rojniki,
- rozchodniki,
- lobelie,
- macierzanki,
- bratki,
- smagliczki.
Do głębokich donic
Można wybrać:
- pelargonie,
- petunie,
- dalie,
- kanny,
- trawy ozdobne,
- niewielkie krzewy.
Do donic wiszących
Najlepiej prezentują się:
- surfinie,
- bakopy,
- komarzyce,
- bluszcze,
- dichondry,
- nasturcje.
Im mniejszy pojemnik, tym szybciej wysycha ziemia. Niewielkie doniczki z butelek, butów i garnków mogą podczas upałów wymagać codziennego podlewania.
Czym pomalować donicę z recyklingu?
Rodzaj farby trzeba dopasować do materiału.
Do drewna stosuje się:
- impregnaty,
- lazury,
- farby do drewna zewnętrznego,
- lakiery odporne na wilgoć.
Do metalu:
- farby antykorozyjne,
- podkłady do metalu,
- emalie zewnętrzne.
Do tworzyw sztucznych:
- farby przeznaczone do plastiku,
- odpowiednie podkłady zwiększające przyczepność.
Przed malowaniem każdą powierzchnię należy dokładnie umyć, wysuszyć i odtłuścić.
Kilka cienkich warstw farby zwykle jest trwalsze niż jedna bardzo gruba.
Czego lepiej nie wykorzystywać jako donicy?
Do sadzenia nie powinny trafiać pojemniki, które wcześniej przechowywały:
- paliwa,
- oleje,
- środki ochrony roślin,
- rozpuszczalniki,
- farby,
- agresywne środki chemiczne,
- nieznane substancje przemysłowe.
Nie warto również używać przedmiotów:
- mocno przerdzewiałych,
- pokrytych pleśnią,
- z wystającymi gwoździami,
- z pękniętym szkłem,
- niestabilnych,
- niemożliwych do dokładnego oczyszczenia.
Recykling ma sens tylko wtedy, gdy gotowa donica jest bezpieczna dla ludzi, zwierząt i roślin.
Jak ustawiać donice z recyklingu, żeby ogród nie wyglądał przypadkowo?
Największym zagrożeniem przy dekoracjach z odzysku jest nadmiar. Każdy przedmiot może być ciekawy osobno, ale kilkanaście różnych pojemników ustawionych bez planu stworzy wrażenie bałaganu.
Dobrym rozwiązaniem jest:
- powtarzanie jednego koloru,
- ustawianie donic w grupach po trzy,
- łączenie podobnych materiałów,
- zachowanie jednej stylistyki,
- sadzenie tych samych gatunków w kilku pojemnikach,
- tworzenie kompozycji o zróżnicowanej wysokości.
Przykładowo stare wiadro, konewka i metalowy garnek mogą stworzyć spójną grupę, jeżeli zostaną pomalowane na ten sam kolor i obsadzone podobnymi kwiatami.
Najlepsze dekoracje z recyklingu wyglądają tak, jakby od początku zostały zaplanowane do konkretnego miejsca.
Czy warto robić donice z recyklingu?
Donice z odzysku mają wiele zalet. Są tanie, oryginalne i pozwalają wykorzystać przedmioty, które w innym przypadku mogłyby zostać wyrzucone.
Największą wartością nie jest jednak samo ponowne użycie starej rzeczy. Liczy się to, czy powstanie z niej trwała, funkcjonalna i estetyczna donica, która rzeczywiście będzie używana przez kolejne sezony.
Stara szuflada, beczka czy taczka nie musi wyglądać jak przypadkowy odpad ustawiony w ogrodzie. Po oczyszczeniu, zabezpieczeniu i odpowiednim obsadzeniu może stać się wyjątkową dekoracją.
W recyklingu ogrodowym liczy się pomysł, ale o ostatecznym efekcie decyduje staranne wykonanie.
Zobacz również:
10 najpopularniejszych stylów ogrodowych. Zobacz, który najlepiej pasuje do Twojego domu i działki
Palety w ogrodzie – TOP 10 kreatywnych rozwiązań, które może wykonać niemal każdy
Drzewa, które szybko rosną. TOP 10 najszybciej rosnących drzew w Polsce
Co można zrobić ze starej opony do ogrodu? 10 kreatywnych pomysłów
Z czego zrobić obrzeża w ogrodzie? Najlepsze materiały do rabat, trawnika i ścieżek
