Stara opona samochodowa zwykle kojarzy się z problematycznym odpadem, którego trzeba się pozbyć. Tymczasem jedna lub kilka niepotrzebnych opon może zostać wykorzystanych do wykonania donicy, siedziska, stolika, huśtawki, obrzeża rabaty albo efektownej dekoracji ogrodowej.
Opona jest odporna na wilgoć, trudno ją uszkodzić i można ją pomalować praktycznie na dowolny kolor. Jeżeli zostanie odpowiednio oczyszczona i zabezpieczona, może przez kilka sezonów pełnić w ogrodzie zupełnie nową funkcję.
Trzeba jednak zachować umiar. Nie warto zwozić do ogrodu kilkudziesięciu opon tylko dlatego, że można otrzymać je za darmo. Najlepiej wykorzystać kilka sztuk do konkretnego projektu, a pozostałe przekazać do legalnego punktu zbiórki.
Zanim wykorzystasz oponę w ogrodzie
Spis treści
Do prac ogrodowych wybieraj opony, które są w dobrym stanie, nie mają wystających drutów i nie były zanieczyszczone olejem, paliwem ani innymi substancjami technicznymi.
Przed rozpoczęciem pracy:
- dokładnie umyj oponę wodą z detergentem,
- usuń błoto i drobne kamienie znajdujące się w bieżniku,
- pozostaw ją do całkowitego wyschnięcia,
- sprawdź, czy z gumy nie wystają metalowe elementy,
- podczas wiercenia i cięcia używaj rękawic oraz okularów ochronnych,
- stosuj farbę przeznaczoną do powierzchni zewnętrznych i materiałów elastycznych.
Szczególnie ważne jest zabezpieczenie opony przed gromadzeniem się deszczówki. Woda pozostająca wewnątrz opony może stać się miejscem rozwoju komarów. Duże stosy zużytych opon są również zagrożeniem pożarowym, dlatego nie należy magazynować ich w przypadkowy sposób.
Ze względu na zasadę ostrożności opony najlepiej przeznaczać na kwiaty ozdobne, dekoracje i wyposażenie ogrodu, a nie do wieloletniej uprawy warzyw, ziół i owoców przeznaczonych do jedzenia.
1. Kolorowa donica z opony
Najprostszym sposobem wykorzystania starej opony jest zrobienie z niej dużej donicy na kwiaty sezonowe. Taka dekoracja dobrze sprawdzi się przy altanie, ogrodzeniu, garażu lub wejściu do domu.
Oponę należy położyć płasko, a na jej dnie umieścić fragment grubej geowłókniny albo mocnej siatki. Materiał powinien zatrzymywać podłoże, ale jednocześnie umożliwiać odpływanie nadmiaru wody.
Na dno można wsypać warstwę keramzytu lub drobnego żwiru, a następnie uzupełnić środek ziemią do kwiatów.
W donicy z opony można posadzić między innymi:
- aksamitki,
- petunie,
- pelargonie,
- begonie,
- lobelie,
- bratki,
- rozchodniki,
- rojniki.
Najlepszy efekt daje pomalowanie opony na kolor pasujący do elewacji, donic albo mebli ogrodowych. Zamiast bardzo jaskrawych barw można wybrać matową czerń, grafit, beż lub ciemną zieleń.
2. Piętrowa rabata z kilku opon
Z trzech lub czterech opon można zbudować piętrową kompozycję kwiatową. Opony układa się jedna na drugiej, przesuwając każdą kolejną nieco w bok. Powstają w ten sposób oddzielne miejsca na rośliny.
Największa opona powinna znaleźć się na dole. Całą konstrukcję warto ustawić na stabilnym, wyrównanym podłożu. Jeżeli rabata ma być wysoka, poszczególne elementy można skręcić śrubami z szerokimi podkładkami.
Na najniższym poziomie najlepiej posadzić rośliny przewieszające się, natomiast wyżej gatunki o bardziej zwartym pokroju.
Dobrym połączeniem będzie:
- dolna warstwa – lobelia lub bakopa,
- środkowa warstwa – petunie albo werbena,
- górna warstwa – pelargonia, trawa ozdobna lub niewysoka dalia.
Piętrowa rabata pozwala zagospodarować niewielką przestrzeń i jest szczególnie widoczna z większej odległości.
3. Wisząca donica na ogrodzeniu
Oponę można zawiesić pionowo na solidnym ogrodzeniu, drewnianej ścianie budynku gospodarczego albo specjalnie przygotowanej konstrukcji.
W dolnej części opony trzeba wykonać kilka otworów odpływowych. Następnie wnętrze wykłada się geowłókniną i częściowo wypełnia podłożem.
Do takiej donicy najlepiej nadają się rośliny o przewieszających się pędach, na przykład:
- surfinie,
- bluszcz,
- komarzyca,
- dichondra,
- nasturcja,
- lobelia.
Opona wraz z mokrą ziemią może być bardzo ciężka, dlatego nie należy zawieszać jej na przypadkowym gwoździu. Potrzebne są mocne haki, śruby lub metalowa lina, dopasowane do rodzaju ściany i przewidywanego obciążenia.
4. Oryginalna pufa ogrodowa
Opona może stać się podstawą wygodnego siedziska na taras, do altany albo w pobliże paleniska.
Do wykonania pufy potrzebne będą:
- oczyszczona opona,
- dwa krążki ze sklejki wodoodpornej,
- wkręty i szerokie podkładki,
- gruba lina jutowa lub syntetyczna,
- klej montażowy,
- impregnat albo lakier do zastosowań zewnętrznych.
Jeden krążek mocuje się od spodu, a drugi od góry. Następnie oponę można szczelnie opleść liną, zaczynając od środka górnej części i stopniowo przesuwając się na boki.
Dla większego komfortu na wierzchu warto położyć zdejmowaną poduszkę ogrodową. Dzięki temu siedzisko łatwo wysuszyć lub schować przed deszczem.
Tak wykonana pufa najlepiej sprawdzi się w miejscu zadaszonym. Chociaż sama guma dobrze znosi wilgoć, sklejka, lina i klej wymagają odpowiedniego zabezpieczenia.
5. Niski stolik kawowy
Z dwóch opon można wykonać nieduży stolik do ogrodowego zestawu wypoczynkowego. Opony układa się jedna na drugiej i łączy śrubami. Na górze montuje się okrągły blat z zabezpieczonego drewna, sklejki wodoodpornej albo odpowiednio przygotowanej płyty.
Całą podstawę można:
- pomalować,
- obłożyć liną,
- osłonić drewnianymi listewkami,
- pozostawić w naturalnym czarnym kolorze.
Blat powinien być szerszy od opony, dzięki czemu stolik będzie wyglądał proporcjonalnie i łatwiej będzie postawić na nim napoje lub przekąski.
W przypadku szklanego blatu trzeba zastosować szkło przeznaczone do mebli oraz gumowe podkładki zapobiegające przesuwaniu. Zwykła cienka szyba okienna nie nadaje się do takiego zastosowania.
6. Huśtawka ze starej opony
Huśtawka z opony to jeden z najbardziej znanych sposobów jej ponownego wykorzystania. Można zawiesić ją pionowo albo poziomo.
Do montażu należy użyć:
- wytrzymałej liny przeznaczonej do użytkowania na zewnątrz albo atestowanego łańcucha,
- odpowiednich szekli i karabińczyków,
- mocnej gałęzi lub przygotowanej konstrukcji,
- śrub z szerokimi podkładkami, jeżeli opona ma wisieć poziomo.
W dolnej części opony trzeba wykonać niewielkie otwory, przez które będzie wypływać deszczówka.
Najważniejsza jest regularna kontrola mocowań. Lina może z czasem przetrzeć się na gałęzi, metalowe elementy mogą skorodować, a wystające druty w starej oponie stanowią ryzyko skaleczenia.
Huśtawki nie należy montować nad betonem, kostką ani kamieniami. Pod spodem powinno znajdować się miękkie podłoże, na przykład trawnik, piasek lub specjalna nawierzchnia amortyzująca.
7. Tor przeszkód dla dzieci
Kilka opon można wykorzystać do wykonania prostego ogrodowego toru sprawnościowego. Opony mogą leżeć płasko w równych odstępach, tworząc trasę do przeskakiwania, albo zostać częściowo zagłębione w ziemi.
Każda opona powinna być:
- dokładnie oczyszczona,
- pozbawiona wystających metalowych elementów,
- stabilnie zamocowana,
- ustawiona z dala od ostrych krawędzi i twardych nawierzchni.
Można pomalować je na różne kolory i wymyślić zasady zabawy: skakanie obunóż, przechodzenie slalomem, omijanie określonych kolorów albo pokonywanie trasy na czas.
Tor powinien być dostosowany do wieku dzieci i użytkowany pod nadzorem osoby dorosłej. Nie należy budować wysokich konstrukcji z luźno ułożonych opon, ponieważ mogą się przesunąć lub przewrócić.
8. Stojak na wąż ogrodowy
Pojedyncza opona może posłużyć jako prosty i trwały stojak na wąż. Najłatwiejsza wersja polega na ustawieniu opony pionowo przy ścianie i wykonaniu stabilnej podstawy z drewna lub metalu.
Wąż zwija się wewnątrz otworu opony. Dzięki temu nie leży na trawniku, nie plącze się i nie zostaje przypadkowo przejechany kosiarką.
Bardziej rozbudowany stojak można wyposażyć w:
- drewniane nóżki,
- uchwyt do przenoszenia,
- boczne haczyki na końcówki,
- niewielką półkę na zraszacze i szybkozłączki.
To jeden z najbardziej funkcjonalnych pomysłów, ponieważ nie wymaga wypełniania opony ziemią ani wykonywania skomplikowanych cięć.
9. Obrzeże rabaty lub skarpy
Opony częściowo zagłębione w ziemi mogą tworzyć obrzeże rabaty, niewysokiej skarpy albo fragmentu ogrodu położonego na pochyłym terenie.
Najpierw należy wyznaczyć linię obrzeża i wykopać rowek. Opony ustawia się pionowo lub lekko pod kątem, zagłębiając je przynajmniej do jednej trzeciej wysokości. Następnie ziemię wokół każdej sztuki trzeba dokładnie ubić.
Takie obrzeże może oddzielać:
- rabatę ozdobną od trawnika,
- strefę zabawy od pozostałej części ogrodu,
- skarpę od ścieżki,
- miejsce przeznaczone na korę lub zrębki.
Opony najlepiej pomalować na jeden spokojny kolor. Wielobarwne obrzeże będzie mocno dominowało w ogrodzie, natomiast grafitowe lub zielone może pozostać stosunkowo dyskretne.
Nie należy jednak umieszczać opon bezpośrednio przy pniu drzewa ani zasypywać nimi nasady pnia. Drzewo potrzebuje przestrzeni, a podnoszenie poziomu ziemi przy pniu może pogarszać warunki jego wzrostu.
10. Ogrodowa dekoracja w kształcie zwierzęcia
Stara opona może również stać się podstawą dekoracji przedstawiającej żabę, biedronkę, ślimaka, pszczołę, łabędzia albo innego ogrodowego mieszkańca.
Najprostsza wersja nie wymaga przecinania gumy. Wystarczy pomalować oponę, dodać oczy wykonane z drewnianych krążków i uzupełnić konstrukcję elementami ze sklejki.
Oponę można wykorzystać jako:
- tułów biedronki,
- skorupę ślimaka,
- głowę żaby,
- odwłok pszczoły,
- podstawę dekoracyjnego kwiatu.
Wszystkie drewniane części powinny zostać zaimpregnowane, a drobne elementy mocno przykręcone. Dekoracja przeznaczona do ogrodu musi wytrzymać wiatr, deszcz i przypadkowe uderzenie.
Warto unikać dużej liczby przypadkowych ozdób. Jedna starannie wykonana figura ustawiona przy placu zabaw lub rabacie będzie wyglądała lepiej niż kilka niedokończonych projektów rozstawionych w całym ogrodzie.
Jak pomalować oponę, żeby farba szybko nie odpadła?
Najczęstszym problemem przy dekoracjach z opon jest łuszcząca się farba. Powierzchnia gumy jest elastyczna, zabrudzona i może być pokryta pozostałościami preparatów używanych do pielęgnacji samochodu.
Dlatego przed malowaniem trzeba:
- dokładnie wyszorować oponę,
- spłukać detergent czystą wodą,
- pozostawić gumę do pełnego wyschnięcia,
- odtłuścić powierzchnię preparatem odpowiednim do gumy,
- nałożyć cienkie warstwy farby zgodnie z instrukcją producenta,
- pozostawić każdą warstwę do wyschnięcia.
Najlepiej wybierać farby przeznaczone do powierzchni zewnętrznych, odporne na wodę i promieniowanie słoneczne. Kilka cienkich warstw zwykle daje lepszy efekt niż jedna bardzo gruba.
Czego nie robić ze starą oponą?
Opony nie należy spalać w ognisku, piecu ani na działce. Spalanie odpadów gumowych jest zabronione i prowadzi do emisji szkodliwych zanieczyszczeń.
Nie powinno się również:
- pozostawiać opony w miejscu, w którym będzie zbierała się woda,
- używać egzemplarzy z wystającymi drutami,
- ustawiać wysokich konstrukcji bez mocowania,
- montować huśtawki na osłabionej gałęzi,
- wykorzystywać opony zabrudzone olejem lub chemikaliami,
- gromadzić dużych stosów w pobliżu domu, altany lub paleniska,
- przecinać opony bez odpowiednich narzędzi i zabezpieczeń.
Jeżeli opona nie nadaje się do żadnego projektu, należy sprawdzić zasady obowiązujące w swojej gminie i przekazać ją do lokalnego PSZOK lub innego uprawnionego punktu. Limity przyjmowanych opon mogą różnić się w zależności od gminy, dlatego warto wcześniej sprawdzić regulamin konkretnego punktu.
Czy warto wykorzystywać opony w ogrodzie?
Ponowne wykorzystanie pojedynczej opony może mieć sens, jeżeli powstanie z niej trwały i rzeczywiście potrzebny przedmiot. Najbardziej praktyczne projekty to stojak na wąż, pufa, stolik, huśtawka oraz donica na kwiaty ozdobne.
Kluczem jest staranne wykonanie. Opona pozostawiona przypadkowo przy płocie będzie wyglądała jak odpad. Ta sama opona, dokładnie oczyszczona, pomalowana i połączona z drewnem lub liną, może stać się ciekawym elementem wyposażenia.
Najlepszy projekt to nie ten najbardziej skomplikowany, lecz taki, który pasuje do ogrodu i będzie regularnie używany.
Zobacz również:
Z czego zrobić obrzeża w ogrodzie? Najlepsze materiały do rabat, trawnika i ścieżek
