Buraczki z chrzanem i jabłkiem łączą trzy wyraźne smaki: naturalną słodycz buraków, świeżą kwasowość jabłka i ostrość chrzanu. To prosty dodatek do pieczonych mięs, kotletów, pasztetów oraz tradycyjnych obiadów, który warto przygotować w sezonie i zamknąć w słoikach na zimę.
Najważniejsze są właściwe proporcje. Za dużo jabłka może sprawić, że buraczki staną się wodniste, natomiast zbyt intensywne podgrzewanie osłabi aromat chrzanu. Dlatego buraki gotujemy lub pieczemy osobno, a po połączeniu wszystkich składników całość podgrzewamy tylko tyle, ile potrzeba.
Zobacz również: Surówka z białej kapusty do słoików na zimę – przepis krok po kroku
Składniki na buraczki z chrzanem i jabłkiem
Spis treści
Z podanych proporcji otrzymasz około 6 słoików o pojemności 300–350 ml.
- 2 kg buraków ćwikłowych
- 500 g kwaśnych jabłek po obraniu
- 120–150 g świeżego korzenia chrzanu
- 120 ml octu spirytusowego 10%
- 100 g cukru
- 2 płaskie łyżeczki soli
- ½ łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu
- 100 ml wody
- opcjonalnie 1 łyżeczka soku z cytryny do startego chrzanu
Najlepiej sprawdzają się buraki średniej wielkości, jędrne i bez oznak gnicia. Do przetworów warto wybierać odmiany o intensywnie wybarwionym miąższu, bez jasnych pierścieni.
Jabłka powinny być kwaśne i twarde. Dobrze pasują odmiany takie jak Szara Reneta, Antonówka lub Boskoop. Słodkie, miękkie jabłka mogą zbyt mocno rozpaść się podczas podgrzewania.
Jak przygotować buraki?
Buraki dokładnie umyj, ale ich nie obieraj. Nie odcinaj również całkowicie korzenia ani nasady liści, ponieważ podczas gotowania mogłyby stracić dużo soku i koloru.
Możesz przygotować je na dwa sposoby.
Gotowanie buraków
Buraki włóż do dużego garnka, zalej wodą i gotuj pod przykryciem do miękkości. W zależności od ich wielkości zajmie to około 45–70 minut.
Powinny być miękkie, ale nie rozgotowane. Nóż ma wchodzić w miąższ z niewielkim oporem.
Pieczenie buraków
Buraki zawiń pojedynczo w papier do pieczenia lub ułóż w przykrytym naczyniu żaroodpornym. Piecz w temperaturze 190°C przez około 60–90 minut.
Pieczone buraki są zwykle bardziej skoncentrowane w smaku i zawierają mniej wody. Dzięki temu gotowe przetwory mają intensywniejszy kolor oraz lepszą konsystencję.
Po ugotowaniu lub upieczeniu buraki pozostaw do przestygnięcia, a następnie obierz. Skórka powinna łatwo odchodzić pod naciskiem palców.
Przygotowanie chrzanu
Korzeń chrzanu obierz cienko i opłucz pod zimną wodą. Zetrzyj go na tarce o drobnych oczkach.
Podczas tarcia chrzan uwalnia intensywne związki lotne, które mogą podrażniać oczy i drogi oddechowe. Najlepiej pracować przy otwartym oknie lub pod włączonym okapem.
Starty chrzan możesz od razu wymieszać z łyżeczką soku z cytryny albo niewielką ilością octu z przepisu. Ograniczy to jego ciemnienie.
Ilość chrzanu należy dopasować do oczekiwanej ostrości:
- 100–120 g zapewni łagodniejszy smak,
- około 150 g da wyraźnie ostrzejsze buraczki,
- większa ilość może zdominować jabłko i buraki.
Trzeba pamiętać, że ostrość chrzanu częściowo zmniejszy się podczas podgrzewania i przechowywania.
Przygotowanie jabłek
Jabłka umyj, obierz i usuń gniazda nasienne. Miąższ zetrzyj na tarce o grubych oczkach.
Nie przygotowuj jabłek zbyt wcześnie, ponieważ szybko ciemnieją. Najlepiej zetrzeć je bezpośrednio przed łączeniem wszystkich składników.
Jeżeli jabłka są wyjątkowo soczyste, nie trzeba ich odciskać. Sok wzbogaci smak buraczków. Zwiększy jednak wilgotność przetworu, dlatego całość trzeba później krótko odparować.
Buraczki z chrzanem i jabłkiem krok po kroku
1. Zetrzyj ugotowane buraki
Obrane i przestudzone buraki zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Możesz wykorzystać także maszynkę z odpowiednią końcówką.
Nie blenduj buraków, ponieważ powstanie jednolita masa przypominająca purée. Gotowy dodatek powinien zachować strukturę drobnych wiórków.
2. Przygotuj zalewę
Do szerokiego garnka wlej:
- 100 ml wody,
- 120 ml octu,
- 100 g cukru.
Dodaj sól oraz pieprz. Całość podgrzewaj, mieszając, aż cukier i sól całkowicie się rozpuszczą.
Doprowadź zalewę do wrzenia i gotuj przez około minutę.
3. Dodaj buraki
Do gorącej zalewy przełóż starte buraki. Dokładnie wymieszaj i podgrzewaj na małym ogniu przez około 5 minut.
Masa powinna być gorąca, ale nie musi intensywnie wrzeć. Buraki były już wcześniej poddane obróbce termicznej.
4. Dodaj jabłka
Do garnka dodaj starte jabłka. Wymieszaj i podgrzewaj całość przez kolejne 3–4 minuty.
Jeżeli buraczki wydają się bardzo wodniste, zwiększ lekko ogień i pozwól, aby część płynu odparowała. Nie gotuj ich jednak długo, ponieważ jabłko całkowicie się rozpadnie.
5. Dodaj chrzan
Zdejmij garnek z ognia i dodaj starty chrzan. Wszystko dokładnie wymieszaj.
Spróbuj niewielkiej, przestudzonej porcji. Gorąca masa może wydawać się mniej wyrazista niż po ostygnięciu.
W razie potrzeby można dodać:
- odrobinę soli,
- niewielką ilość cukru,
- łyżkę octu,
- dodatkową porcję chrzanu.
Po dodaniu chrzanu nie należy długo gotować buraczków. Wysoka temperatura osłabia jego charakterystyczną ostrość i świeży aromat.
Napełnianie słoików
Słoiki i zakrętki dokładnie umyj oraz wyparz. Szkło musi być całe, bez wyszczerbień, a wieczka nie mogą być zardzewiałe ani zdeformowane.
Gorące buraczki nakładaj do ciepłych słoików. Masę lekko dociskaj łyżką, aby usunąć większe pęcherzyki powietrza.
Pod zakrętką pozostaw około 1–1,5 cm wolnej przestrzeni.
Brzegi słoików dokładnie wytrzyj czystym ręcznikiem papierowym. Załóż suche zakrętki i mocno zamknij, ale bez używania nadmiernej siły.
Jak pasteryzować buraczki z chrzanem i jabłkiem?
Dno dużego garnka wyłóż bawełnianą ściereczką. Ustaw słoiki tak, aby nie dotykały siebie ani ścianek garnka.
Wlej ciepłą wodę do około ¾ wysokości słoików. Temperaturę wody dopasuj do temperatury ich zawartości, aby uniknąć pęknięcia szkła.
Od momentu rozpoczęcia delikatnego wrzenia pasteryzuj:
- słoiki 300–350 ml przez około 15 minut,
- słoiki 500 ml przez około 20 minut.
Woda powinna lekko bulgotać, a nie gwałtownie wrzeć.
Po pasteryzacji ostrożnie wyjmij słoiki i ustaw je pionowo na ręczniku. Pozostaw do całkowitego wystudzenia. Gorących zakrętek nie należy ponownie dokręcać.
Jak sprawdzić szczelność słoików?
Po całkowitym wystudzeniu naciśnij środek każdej zakrętki. Prawidłowo zamknięte wieczko powinno być lekko wklęsłe i nie może klikać.
Słoików z wypukłą lub luźną zakrętką nie należy przeznaczać do długiego przechowywania. Taką porcję trzeba włożyć do lodówki i wykorzystać w pierwszej kolejności.
Każdy słoik warto podpisać nazwą przetworu oraz datą przygotowania.
Jak przechowywać buraczki z chrzanem?
Zapasteryzowane i prawidłowo zamknięte słoiki przechowuj w chłodnym, suchym oraz zacienionym miejscu. Najlepsza będzie spiżarnia, piwnica albo szafka oddalona od grzejnika i piekarnika.
Buraczki najlepiej wykorzystać w ciągu 10–12 miesięcy. Przed otwarciem zawsze sprawdź stan wieczka i wygląd zawartości.
Po otwarciu słoik przechowuj w lodówce i zużyj w ciągu około 5–7 dni. Do nakładania używaj czystej, suchej łyżki.
Przetworu nie należy spożywać, jeżeli:
- zakrętka jest wypukła,
- zawartość wycieka,
- po otwarciu pojawia się nietypowe pienienie,
- wyczuwalny jest fermentacyjny lub gnilny zapach,
- na powierzchni pojawiła się pleśń,
- buraczki stały się śluzowate.
Takiego przetworu nie należy próbować ani ratować przez ponowne gotowanie.
Do czego podawać buraczki z chrzanem i jabłkiem?
Buraczki najlepiej pasują do potraw o wyrazistym, mięsnym smaku. Chrzan przełamuje tłustość dania, a jabłko łagodzi jego ostrość.
Można podawać je do:
- kotletów mielonych,
- kotletów schabowych,
- pieczonej karkówki,
- wołowiny,
- pasztetu,
- kaczki i gęsi,
- pieczonych ziemniaków,
- dań świątecznych,
- kanapek z pieczonym mięsem.
Po otwarciu buraczki można podawać bezpośrednio ze słoika. Jeżeli lubisz łagodniejszą, bardziej kremową wersję, porcję można połączyć z niewielką ilością kwaśnej śmietany tuż przed podaniem.
Najczęstsze błędy podczas przygotowania
Zbyt wodniste buraki
Buraki ugotowane w dużej ilości wody mogą mieć łagodniejszy smak i bardziej wilgotny miąższ. W takim przypadku masę należy przez chwilę odparować przed dodaniem chrzanu.
Zbyt długie gotowanie chrzanu
Chrzan dodany na początku gotowania traci większość aromatu. Najlepiej wmieszać go po zdjęciu garnka z ognia.
Użycie słodkich jabłek
Bardzo słodkie jabłka nie zapewniają odpowiedniego kontrastu dla buraków. Kwaśne odmiany dają świeższy, lepiej zrównoważony smak.
Zbyt mała ilość octu
Ocet wpływa nie tylko na smak, ale także na odpowiednią kwasowość przetworu. Nie należy dowolnie ograniczać jego ilości przy przygotowywaniu zapasów do spiżarni.
Nakładanie do zimnych słoików
Gorąca masa przełożona do bardzo zimnego szkła może spowodować jego pęknięcie. Wyparzone słoiki powinny pozostać ciepłe do momentu napełniania.
Domowe buraczki, które warto przygotować wcześniej
Po kilku dniach przechowywania smaki w słoiku wyraźnie się łączą. Buraki przejmują aromat jabłka i chrzanu, a całość staje się bardziej harmonijna niż bezpośrednio po przygotowaniu.
To jeden z tych przetworów, które warto przygotować w większej ilości. Słoik buraczków można otworzyć do codziennego obiadu, ale równie dobrze sprawdzi się podczas świąt i rodzinnych spotkań. Dzięki jabłku dodatek nie jest ciężki, a chrzan zapewnia mu wyraźny, tradycyjny charakter.
