W połowie sierpnia wiele krzaków pomidorów nadal wygląda tak, jakby sezon miał trwać jeszcze przez kilka miesięcy. Na dole dojrzewają duże owoce, wyżej wiszą małe zielone pomidory, a sam wierzchołek rośliny wciąż rośnie i wypuszcza kolejne kwiaty. To właśnie teraz warto zdecydować, czy pozwolić pomidorowi dalej rosnąć, czy skierować jego możliwości na owoce, które już zdążył zawiązać.
Nie oznacza to jednak, że 15 sierpnia należy automatycznie oberwać wszystkie kwiaty na każdym krzaku. Znaczenie mają odmiana, wielkość owoców, miejsce uprawy, pogoda oraz to, czy pomidor rośnie w gruncie, czy pod osłonami. Od kwitnienia do osiągnięcia dojrzałości owocu potrzeba czasu, a jego długość zależy między innymi od temperatury i odmiany.
Czy usuwać nowe kwiaty pomidorów w sierpniu?
Spis treści
W przypadku wysokich, stale rosnących pomidorów nowe kwiatostany mogą pojawiać się praktycznie do momentu, aż warunki pogodowe zatrzymają wzrost rośliny. Pomidory o niekończącym wzroście naturalnie produkują kolejne pędy, kwiaty i owoce przez cały sezon.
Problem polega na tym, że kwiat pojawiający się bardzo późno musi najpierw zostać zapylony, potem utworzyć owoc, a dopiero następnie ten owoc musi urosnąć i dojrzeć. Jeżeli do końca ciepłej części sezonu zostało niewiele czasu, szansa na pełne wykorzystanie takich kwiatów stopniowo maleje.
Dlatego na pomidorach wysokich uprawianych w gruncie w drugiej połowie sierpnia warto już krytycznie patrzeć na kolejne najmłodsze kwiatostany, szczególnie przy odmianach wielkoowocowych. Jeżeli krzak ma kilka pięter dobrze rozwiniętych owoców, a wysoko nad nimi dopiero pojawiają się nowe kwiaty, dalsze rozbudowywanie rośliny zwykle przestaje być najważniejszym celem.
Inaczej może wyglądać sytuacja z drobnymi pomidorami koktajlowymi oraz roślinami w tunelu lub szklarni, gdzie ciepłe warunki mogą utrzymywać się znacznie dłużej. Małe owoce dojrzewają również zwykle szybciej niż duże pomidory.
Kiedy ogławiać pomidory?
Ogławianie polega na usunięciu wierzchołka wzrostu pomidora wysokiego, dzięki czemu główny pęd przestaje dalej wydłużać się i tworzyć kolejne piętra.
Nie należy jednak ogławiać wszystkich pomidorów bez rozróżnienia. Zabieg dotyczy przede wszystkim odmian wysokich, czyli pomidorów o niekończącym wzroście prowadzonych przy palikach, sznurkach lub podporach. Odmiany samokończące, krzaczaste, mają zupełnie inny sposób wzrostu i ich intensywne przycinanie może ograniczyć plon.
Przy prowadzeniu pomidora wysokiego można usunąć wierzchołek głównego pędu nad ostatnim gronem, które chcemy pozostawić do dalszego rozwoju, zostawiając jeszcze zdrowe liście nad owocami. W klasycznym prowadzeniu pomidorów wysokich w gruncie wzrost ogranicza się po wytworzeniu określonej liczby gron, pozostawiając nad ostatnim gronem liście potrzebne roślinie.
W polskim ogrodzie połowa i druga połowa sierpnia to moment, kiedy warto już przede wszystkim ocenić obciążenie konkretnego krzaka. Jeśli na roślinie wisi kilkanaście lub kilkadziesiąt zielonych pomidorów, a czubek nadal gwałtownie rośnie i kwitnie, dalsze wypuszczanie kolejnych pięter nie zawsze ma sens.
Czy małe zielone pomidory zdążą jeszcze dojrzeć?
Tutaj nie warto kierować się wyłącznie wielkością owocu. Mały pomidor, który jest już wyraźnie zawiązany i rośnie, ma znacznie większą szansę na osiągnięcie dojrzałości niż kwiat, który dopiero się otworzył.
Tempo rozwoju zależy od odmiany i temperatury. W materiałach dotyczących uprawy pomidorów wskazuje się, że rozwój owocu od kwitnienia do osiągnięcia dojrzałości może zajmować około 25–35 dni, przy czym warunki pogodowe i cechy odmiany wyraźnie wpływają na ten proces.
Nie oznacza to także, że każdy pomidor musi całkowicie zaczerwienić się na krzaku. Owoce, które osiągnęły fizjologiczną dojrzałość, mogą kontynuować dojrzewanie po zbiorze. Pod koniec sezonu zbiera się również dojrzałe zielone owoce przed nadejściem niekorzystnych temperatur.
Dlatego w sierpniu nie ma powodu usuwać zdrowych, wyraźnie rosnących zielonych pomidorów tylko dlatego, że jeszcze są małe. Znacznie bardziej logiczne jest ograniczenie nowych kwiatów i kolejnych przyrostów, jeżeli sezon zaczyna się kończyć.
Co zrobić z wilkami w sierpniu?
Wilki, czyli pędy wyrastające z kątów pomiędzy liściem a główną łodygą, potrafią w sierpniu rosnąć bardzo szybko. Na pomidorach wysokich prowadzonych na jeden lub kilka pędów warto nadal kontrolować i usuwać młode wilki, zanim utworzą duże boczne łodygi. Pomaga to zachować przewiewność i kontrolować dalsze zagęszczanie roślin.
Nie należy natomiast przenosić tej zasady bezpośrednio na pomidory krzaczaste. U odmian samokończących boczne pędy są częścią naturalnego sposobu owocowania, dlatego ich systematyczne wyłamywanie może zmniejszyć liczbę owoców.
Jeżeli wilk na pomidorze wysokim zdążył już urosnąć, ma kwiaty i zawiązane owoce, nie trzeba automatycznie usuwać całej dużej gałęzi. Pod koniec lata gwałtowne wycięcie dużej ilości zdrowej masy liściowej może być dla rośliny większym problemem niż pozostawienie dobrze rozwiniętego pędu.
Które liście pomidorów usuwać w sierpniu?
W sierpniu łatwo przesadzić z obrywaniem liści. Widząc dużą ilość zielonych owoców, wielu ogrodników zaczyna odsłaniać całe grona w przekonaniu, że im więcej słońca pada bezpośrednio na pomidor, tym szybciej stanie się czerwony. Tak radykalne usuwanie liści nie jest dobrym rozwiązaniem.
Liście nadal są roślinie potrzebne. Nadmierne odsłonięcie owoców może doprowadzić między innymi do oparzeń słonecznych, szczególnie podczas silnego nasłonecznienia i upałów. Problem jest częstszy właśnie wtedy, gdy owoce tracą naturalną osłonę liści wskutek choroby albo zbyt mocnego przycinania.
W pierwszej kolejności można usuwać liście chore, mocno przebarwione, zamierające oraz najniżej położone liście zwiększające zagęszczenie przy ziemi. Dolne oczyszczanie roślin poprawia cyrkulację powietrza i ogranicza kontakt liści z podłożem, ale dalsze pozbawianie zdrowej rośliny liści powinno być umiarkowane.
Jeśli krzak jest zdrowy i owoce są prawidłowo osłonięte, nie ma potrzeby robić z niego pod koniec sierpnia gołej łodygi z wiszącymi pomidorami.
Czy pomidory trzeba jeszcze nawozić w sierpniu?
Owocujący pomidor nadal pobiera składniki pokarmowe, dlatego nie można przyjąć zasady, że wraz z nadejściem sierpnia całkowicie kończy się nawożenie. Jednocześnie nie jest to dobry moment na pobudzanie roślin do intensywnego wzrostu dużymi dawkami azotu.
Nadmierne nawożenie azotowe sprzyja silnemu rozwojowi liści i pędów oraz może opóźniać zawiązywanie i dojrzewanie owoców. Zbyt duże dawki nawozów mogą także nasilać problemy fizjologiczne.
Jeżeli pomidory są regularnie nawożone przez cały sezon i wyglądają zdrowo, nie trzeba nagle zwiększać dawki nawozu tylko dlatego, że owoce są jeszcze zielone. Przy dalszym dokarmianiu należy trzymać się dawek przewidzianych dla konkretnego nawozu do pomidorów. Potas odgrywa ważną rolę podczas rozwoju owoców, ale również jego nadmiar może zaburzać gospodarkę innymi składnikami.
Najważniejsze pozostaje regularne podlewanie. Duże wahania wilgotności podłoża mogą pogarszać jakość owoców, zwiększać ryzyko suchej zgnilizny wierzchołkowej oraz powodować pękanie pomidorów.
Tego nie rób, jeśli na krzaku jest już dużo pomidorów
W drugiej połowie lata największym błędem może być próba zrobienia wszystkiego naraz. Mocne ogłowienie, usunięcie kilku dużych wilków, oberwanie połowy liści, ograniczenie podlewania i jednoczesne zastosowanie mocnej dawki nawozu to dla rośliny ogromna zmiana w krótkim czasie.
Nie ogołacaj więc krzaka z większości zdrowych liści, nie doprowadzaj podłoża do całkowitego przesuszenia i późniejszego zalewania dużą ilością wody oraz nie próbuj przyspieszać dojrzewania nadmiernym nawożeniem. Pod koniec sezonu pomidor potrzebuje przede wszystkim stabilnych warunków. Nagłe wahania wilgotności sprzyjają pękaniu owoców, a zbyt mocne usuwanie liści zwiększa ryzyko ich uszkodzenia przez słońce.
W sierpniu celem nie jest już największy krzak, tylko dobry zbiór
Pomidory wysokie mogą rosnąć i wypuszczać kolejne kwiaty bardzo długo. Nie oznacza to jednak, że każdemu nowemu pędowi warto pozwolić dalej się rozwijać. W drugiej połowie sezonu coraz ważniejsze staje się doprowadzenie do dojrzałości owoców, które już znajdują się na krzaku.
Jeżeli więc pomidor jest wysoki, ma kilka dobrze zawiązanych gron i nadal intensywnie rośnie, można ograniczyć jego dalszy wzrost, usuwać młode wilki i zrezygnować z najmłodszych kwiatów, które pojawiają się bardzo późno. Jednocześnie należy pozostawić zdrową powierzchnię liści, utrzymywać równomierną wilgotność podłoża i nie przesadzać z nawożeniem.
Najważniejsza zasada jest prosta: w sierpniu nie próbujemy już za wszelką cenę wyprodukować kolejnych metrów pędów. Pomagamy roślinie dobrze zakończyć to, co zaczęła wcześniej.
Przeczytaj także:
Oprysk z drożdży na pomidory i ogórki. Czy warto i co daje naszym roślinom?
Rusza sezon na wrzosy – oto top 3 odmiany do polskich ogrodów
Które trawy ozdobne warto sadzić w ogrodzie? Gatunki, które naprawdę warto wybrać
