Pigwa dojrzewa jesienią i trudno pomylić ją z większością owoców. Jest twarda, intensywnie pachnie, a jedzona na surowo ma kwaśny i wyraźnie cierpki smak. Po obróbce doskonale nadaje się jednak na przetwory. Jednym z najprostszych sposobów wykorzystania dojrzałych owoców jest przygotowanie domowego soku z pigwy, który można później dodawać do wody, herbaty lub innych napojów.
Warto przy tym zachować rozsądek w opisywaniu jego właściwości. Pigwa jest wartościowym owocem, ale sok z pigwy nie jest lekarstwem ani środkiem zastępującym zróżnicowaną dietę.
Jakie właściwości ma sok z pigwy?
Spis treści
Pigwa właściwa (Cydonia oblonga) zawiera między innymi witaminę C oraz liczne związki fenolowe, w tym pochodne kwasu chlorogenowego, flawonoidy i procyjanidyny. Ich zawartość może znacznie różnić się w zależności od odmiany, warunków uprawy i stopnia dojrzałości owoców. Badania różnych odmian pigwy wykazały również dużą zmienność zawartości witaminy C.
Związki fenolowe są cenione przede wszystkim ze względu na aktywność przeciwutleniającą. Nie oznacza to jednak, że wypicie szklanki soku zapobiega konkretnej chorobie. Wyniki badań laboratoryjnych nad poszczególnymi związkami czy ekstraktami nie mogą być automatycznie przenoszone na działanie domowego soku u człowieka.
Pigwa zawiera również pektyny, kwasy organiczne i naturalne związki aromatyczne odpowiadające za jej charakterystyczny smak. Trzeba jednak pamiętać, że klarowny, przecedzony sok zawiera znacznie mniej błonnika niż cały owoc. Jeżeli zależy nam właśnie na błonniku, lepszym wyborem będzie spożywanie przetworów zawierających także miąższ.
Obróbka cieplna może zmieniać ilość poszczególnych związków bioaktywnych, dlatego nie ma potrzeby gotowania pigwy przez godzinę. Owoce wystarczy podgrzewać do momentu, aż zmiękną i oddadzą sok. Badania produktów z pigwy pokazują jednocześnie, że również po przetworzeniu pozostają one źródłem wielu związków roślinnych.
Sok z pigwy – prosty przepis
To przepis na gotowany, przecedzony sok z pigwy, który można przygotować bez sokownika i specjalistycznego sprzętu.
Składniki
- 1 kg dojrzałych owoców pigwy,
- około 700–800 ml wody,
- 100–200 g cukru – zależnie od preferowanego smaku,
- opcjonalnie niewielka ilość soku z cytryny.
Cukier można ograniczyć albo całkowicie pominąć, zwłaszcza gdy sok będzie później używany jako dodatek do słodzonej herbaty. Pigwa jest jednak naturalnie mocno kwaśna i cierpka, dlatego niewielka ilość cukru znacznie łagodzi jej smak.
Jak zrobić sok z pigwy krok po kroku?
1. Dokładnie umyj owoce.
Powierzchnię pigwy warto dokładnie wyszorować pod bieżącą wodą, szczególnie jeżeli na skórce znajduje się charakterystyczny delikatny meszek.
2. Pokrój pigwę.
Owoce przekrój na ćwiartki, usuń gniazda nasienne i pokrój miąższ razem ze skórką na mniejsze kawałki. Nie trzeba obierać pigwy, ponieważ skórka również zawiera cenne związki i dużo aromatu.
3. Przełóż owoce do garnka.
Dodaj około 700–800 ml wody. Płynu powinno być tyle, aby owoce mogły swobodnie się gotować, ale nie należy ich nadmiernie rozcieńczać.
4. Gotuj do miękkości.
Doprowadź całość do wrzenia, następnie zmniejsz temperaturę i gotuj około 25–30 minut, aż kawałki pigwy wyraźnie zmiękną.
5. Przecedź sok.
Zawartość garnka przelej przez drobne sito lub gazę. Jeżeli zależy Ci na bardziej klarownym soku, nie przeciskaj mocno rozgotowanego miąższu.
6. Dopraw do smaku.
Przecedzony sok ponownie przelej do garnka, dodaj cukier i delikatnie podgrzewaj do jego całkowitego rozpuszczenia. Spróbuj i w razie potrzeby dostosuj ilość cukru. Można również dodać odrobinę soku z cytryny, choć sama pigwa jest już wyraźnie kwaśna.
7. Przelej do czystych butelek lub słoików.
Jeżeli sok ma być spożywany na bieżąco, wystarczy przelać go do dokładnie umytego, wyparzonego naczynia, ostudzić i przechowywać w lodówce.
Do czego można wykorzystać sok z pigwy?
Domowy sok z pigwy ma intensywny, kwaśny i bardzo aromatyczny smak, dlatego nie trzeba pić go w dużych ilościach. Najczęściej sprawdza się jako dodatek do:
- herbaty,
- wody mineralnej,
- domowej lemoniady,
- naparów ziołowych,
- deserów,
- sosów owocowych.
Jeżeli dodajemy go do herbaty głównie ze względu na smak, najlepiej zrobić to po lekkim przestudzeniu napoju. Długie podgrzewanie nie jest potrzebne i może dodatkowo obniżać zawartość części związków wrażliwych na temperaturę.
Jak przechowywać sok z pigwy?
Sok przygotowany według powyższego przepisu i niepoddany pełnemu procesowi utrwalania należy przechowywać w lodówce. Najlepiej przygotowywać mniejsze porcje i zużyć je w ciągu kilku dni.
Jeżeli chcemy zachować sok na znacznie dłużej, bardzo wygodnym rozwiązaniem jest zamrożenie go w niewielkich pojemnikach lub porcjach. Należy zostawić w naczyniu trochę wolnej przestrzeni, ponieważ płyn podczas zamarzania zwiększa swoją objętość.
W przypadku przechowywania przetworów przez wiele miesięcy w temperaturze pokojowej trzeba stosować sprawdzoną metodę pasteryzacji przeznaczoną dla danego rodzaju produktu i pojemności słoików. Samo wlanie gorącego soku do butelki i zakręcenie jej nie powinno być traktowane jako pewna metoda bezpiecznego utrwalania żywności. Oficjalne zalecenia dotyczące domowego przetwarzania soków owocowych przewidują obróbkę cieplną i właściwe przygotowanie pojemników.
Domowy sok z pigwy warto zrobić właśnie jesienią
Sok z pigwy to jeden z najprostszych sposobów wykorzystania jesiennych owoców, szczególnie gdy drzewo obrodziło i trudno zagospodarować cały zbiór. Nie potrzeba sokownika ani skomplikowanych dodatków – wystarczą owoce, woda i ewentualnie trochę cukru.
Największą zaletą tak przygotowanego soku jest jednak nie lista przypisywanych mu „cudownych właściwości”, ale intensywny aromat, naturalna kwasowość oraz możliwość wykorzystania pigwy, która na surowo dla wielu osób jest po prostu zbyt twarda i cierpka.
Więcej przepisów:
