Nalewka z pokrzywy to zdecydowanie nie jest trunek dla każdego. Nie ma słodyczy malinówki, koloru wiśniówki ani deserowego charakteru nalewki z pigwowca. Jest bardziej ziołowa, świeża, lekko zielona w smaku i najlepiej wychodzi wtedy, gdy użyje się młodych, zdrowych liści.
Najważniejszy jest moment zbioru. Pokrzywa zwyczajna, czyli Urtica dioica, powinna być świeża, jędrna i zebrana z czystego miejsca. Do nalewki nie nadają się rośliny rosnące przy drodze, przy polach intensywnie opryskiwanych albo w miejscach, gdzie mogą być zanieczyszczone.
W tym przepisie pokrzywa najpierw trafia do alkoholu, a dopiero po kilku dniach dodaje się syrop cukrowy, sok i skórkę z cytryny. Dzięki temu nalewka nie jest płaska. Alkohol wyciąga ziołowy aromat z liści, a cytryna przełamuje zielony, lekko trawiasty smak.
Obserwuj nas na YouTube.
Składniki na nalewkę z pokrzywy
Spis treści
Na podstawową porcję przygotuj:
11 dag świeżych listków pokrzywy
1 litr alkoholu 40%
18 dag cukru
550 ml wody
sok z 1 dużej cytryny
otarta skórka z 1 cytryny
To proporcje na nalewkę z wyraźnym, ale nieprzesadnie słodkim profilem. Jeśli chcesz uzyskać łagodniejszy smak, możesz później dodać odrobinę więcej syropu, ale najlepiej zrobić to dopiero po filtracji i pierwszym próbowaniu.
Jaką pokrzywę wybrać do nalewki?
Najlepsze są młode, górne listki pokrzywy. Powinny być intensywnie zielone, bez plam, żółknięcia i uszkodzeń. Starsze liście mogą dać mocniejszy, bardziej ziemisty smak.
Pokrzywę zbieraj w rękawiczkach. Najwygodniej ścinać same wierzchołki, a potem oberwać listki w domu. Nie używaj grubych łodyg, bo mogą wprowadzić do nalewki zbyt surowy, roślinny posmak.
Najlepszy zbiór jest wiosną i na początku lata, zanim pokrzywa stanie się twarda i mocno włóknista. Jeśli ścinasz pokrzywę regularnie, młode odrosty można wykorzystać również później.
Przygotowanie liści przed zalaniem alkoholem
Listki pokrzywy dokładnie przebierz. Usuń trawę, suche fragmenty, owady i uszkodzone części. Następnie opłucz liście w zimnej wodzie i dobrze osusz.
To ważne, bo nadmiar wody niepotrzebnie rozcieńcza nastaw. Liście można rozłożyć na czystej ściereczce lub ręczniku papierowym i zostawić na kilkanaście minut.
Nie trzeba ich siekać bardzo drobno. Wystarczy lekko je porwać lub zostawić w całości, jeśli są młode. Zbyt mocne rozdrabnianie może utrudnić późniejsze filtrowanie nalewki.
Nalewka z pokrzywy krok po kroku
Przygotowane listki pokrzywy włóż do czystego, wyparzonego słoja. Zalej je 1 litrem alkoholu 40%, zakręć słój i delikatnie potrząśnij.
Odstaw nastaw na kilka dni w chłodne, ciemne miejsce. W tym czasie alkohol zacznie wyciągać z pokrzywy aromat i kolor. Słojem warto potrząsnąć raz dziennie lub co drugi dzień.
Po kilku dniach przygotuj syrop. Do garnka wlej 550 ml wody, wsyp 18 dag cukru i podgrzewaj na małym ogniu, aż cukier całkowicie się rozpuści. Syrop nie musi długo się gotować. Wystarczy, że będzie klarowny. Odstaw go do całkowitego wystudzenia.
Cytrynę dokładnie umyj i sparz. Zetrzyj cienko żółtą część skórki, bez białej warstwy, bo ta może dać gorycz. Następnie wyciśnij sok i usuń pestki.
Do słoja z pokrzywą i alkoholem wlej zimny syrop cukrowy. Dodaj sok z cytryny oraz otartą skórkę. Całość wymieszaj, zakręć i ponownie odstaw w ciemne, chłodne miejsce.
Maceracja powinna trwać około 25–30 dni. Co kilka dni wstrząśnij słojem, żeby składniki równomiernie pracowały w nastawie.
Po zakończeniu maceracji przecedź nalewkę przez sito, gazę lub filtr. Liście można delikatnie odcisnąć, ale nie warto robić tego zbyt agresywnie. Mocne wyciskanie może pogorszyć klarowność i wprowadzić bardziej zielony, cierpki posmak.
Przefiltrowaną nalewkę przelej do czystych butelek i odstaw do leżakowania.
Ile powinna leżakować nalewka z pokrzywy?
Nalewka z pokrzywy potrzebuje czasu, żeby się ułożyć. Tuż po zlaniu może być ostra, ziołowa i nierówna w smaku. To normalne.
Minimum leżakowania to 6–8 tygodni, ale lepszy efekt daje odstawienie jej na 3 miesiące. Po tym czasie alkohol łagodnieje, cytryna przestaje wybijać się osobno, a pokrzywa daje bardziej zaokrąglony, ziołowy aromat.
Butelki przechowuj w chłodnym i ciemnym miejscu. Nalewki ziołowe nie lubią światła, bo mogą szybciej tracić kolor i świeżość aromatu.
Zielone orzechy zbiera się tylko przez chwilę. Potem na tę nalewkę jest za późno
Jak smakuje nalewka z pokrzywy?
To nalewka z wyraźnym charakterem. Smak jest ziołowy, lekko zielony, delikatnie cytrynowy i umiarkowanie słodki. Nie jest to typowa nalewka deserowa, którą podaje się do ciasta. Bardziej pasuje do małej degustacji po posiłku.
Cytryna jest tutaj bardzo ważna. Sok dodaje świeżości, a skórka wnosi aromat. Trzeba jednak uważać, żeby nie zetrzeć białej części skórki, bo wtedy nalewka może zrobić się gorzka.
Czy nalewka z pokrzywy jest „zdrowotna”?
Pokrzywa jest znaną rośliną zielarską, ale nalewka alkoholowa nie powinna być traktowana jak lekarstwo. To domowy trunek na bazie ziół, a nie preparat leczniczy. Osoby chore, przyjmujące leki, kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz osoby unikające alkoholu nie powinny sięgać po takie nalewki bez konsultacji ze specjalistą.
Warto też pamiętać, że alkohol 40% pozostaje alkoholem, nawet jeśli jest połączony z roślinami. Nalewkę należy spożywać wyłącznie symbolicznie i tylko przez osoby pełnoletnie.
Czego nie robić przy nalewce z pokrzywy?
Nie zbieraj pokrzywy z poboczy dróg, rowów, terenów przemysłowych i miejsc zanieczyszczonych.
Nie używaj starych, twardych liści i grubych łodyg. Mogą dać zbyt ciężki, roślinny posmak.
Nie dodawaj gorącego syropu do alkoholu i liści. Syrop musi być całkowicie wystudzony.
Nie ścieraj białej części skórki cytrynowej. Do nalewki potrzebna jest tylko cienka, żółta warstwa.
Nie trzymaj słoja na słońcu. Maceracja powinna przebiegać w ciemnym i chłodnym miejscu.
Nie oceniaj smaku od razu po przefiltrowaniu. Nalewka z pokrzywy potrzebuje leżakowania, żeby złagodnieć.
Tabela proporcji i etapów przygotowania
| Etap | Ilość / czas | Ważna wskazówka |
|---|---|---|
| Świeże listki pokrzywy | 11 dag | Najlepsze są młode, zdrowe liście z czystego miejsca |
| Alkohol | 1 litr 40% | Najpierw zalewamy nim same listki pokrzywy |
| Syrop cukrowy | 550 ml wody + 18 dag cukru | Do nastawu dodajemy dopiero po całkowitym schłodzeniu |
| Cytryna | Sok i skórka z 1 dużej cytryny | Skórkę ścieramy cienko, bez białej warstwy |
| Pierwszy etap maceracji | Kilka dni | Pokrzywa pracuje wtedy tylko z alkoholem |
| Drugi etap maceracji | Łącznie 25–30 dni | Po dodaniu syropu i cytryny słój trzymamy w chłodzie i ciemności |
| Leżakowanie | Minimum 6–8 tygodni | Najlepszy smak pojawia się po dłuższym odpoczynku w butelkach |
Najważniejsza zasada przy tej nalewce
Najważniejsza jest jakość pokrzywy. Młode listki z czystego miejsca dadzą świeży, ziołowy aromat. Stara, twarda albo źle zebrana pokrzywa może sprawić, że nalewka będzie ciężka, gorzkawa i mało przyjemna.
Druga sprawa to cierpliwość. Nalewka z pokrzywy nie musi zachwycać od razu po zlaniu. Dopiero po kilku tygodniach leżakowania smak robi się spokojniejszy, a cytryna i ziołowa nuta lepiej się łączą.
