Owoce czarnego bzu zbiera się najczęściej od drugiej połowy sierpnia do września, gdy wszystkie jagody na baldachu są czarne, pełne i soczyste. Zielone oraz czerwone owoce nie nadają się do przetwarzania.
Czarny bez zawiera antocyjany i inne polifenole o aktywności przeciwutleniającej. Wyniki badań dotyczących wpływu preparatów z bzu na infekcje nie są jednak jednoznaczne, dlatego domowego syropu nie należy traktować jak lekarstwa. Jest to słodki przetwór owocowy, który można dodawać do herbaty, wody i deserów.
Składniki na syrop z czarnego bzu
Spis treści
- 1 kg całkowicie dojrzałych owoców czarnego bzu – po usunięciu szypułek,
- 50–100 ml wody,
- 600 g cukru na każde 500 ml otrzymanego soku.
Ilość cukru należy obliczyć dopiero po przecedzeniu i zmierzeniu soku. Przykładowo:
| Ilość soku | Ilość cukru |
|---|---|
| 250 ml | 300 g |
| 500 ml | 600 g |
| 750 ml | 900 g |
| 1 litr | 1,2 kg |
Syrop z czarnego bzu – przygotowanie krok po kroku
Krok 1. Oddziel owoce od szypułek
Dojrzałe jagody zdejmij z baldachów za pomocą widelca. Dokładnie usuń:
- liście,
- grube i cienkie szypułki,
- zielone oraz czerwone owoce,
- jagody spleśniałe,
- owoce zaschnięte lub uszkodzone.
Do syropu wykorzystujemy wyłącznie dojrzałe, niemal czarne owoce Sambucus nigra.
Krok 2. Umyj owoce
Owoce umieść na sicie i krótko opłucz chłodną wodą. Pozostaw je na kilka minut do odcieknięcia.
Nie mocz jagód przez długi czas, ponieważ są delikatne i szybko zaczynają puszczać sok.
Krok 3. Rozpocznij podgrzewanie
Oczyszczone owoce przełóż do garnka ze stali nierdzewnej. Wlej 50–100 ml wody, aby nie przywarły do dna na początku gotowania.
Podgrzewaj powoli, regularnie mieszając. Gdy jagody zmiękną i zaczną puszczać sok, delikatnie rozgniataj je tłuczkiem.
Krok 4. Ugotuj owoce
Zmniejsz ogień i gotuj owoce przez około 30 minut. Następnie doprowadź masę do wyraźnego wrzenia i gotuj jeszcze przez 5 minut.
Obróbka cieplna jest konieczna. Surowe i niedojrzałe owoce, liście oraz szypułki mogą zawierać glikozydy cyjanogenne powodujące nudności, wymioty i biegunkę.
Krok 5. Przecedź sok
Gorącą masę przelej przez drobne sito wyłożone czystą gazą. Pozostaw do odcieknięcia, a następnie delikatnie dociśnij miazgę łyżką.
Otrzymany płyn przelej do miarki. Na każde 500 ml soku przygotuj 600 g cukru.
Krok 6. Ugotuj syrop
Sok przelej do czystego garnka i dodaj odmierzoną ilość cukru. Podgrzewaj, cały czas mieszając, aż cukier całkowicie się rozpuści.
Doprowadź syrop do wrzenia i gotuj przez około 3 minuty. Jeżeli na powierzchni pojawi się piana, usuń ją czystą łyżką.
Nie gotuj syropu zbyt długo, ponieważ może nadmiernie zgęstnieć i zacząć przypominać galaretkę.
Krok 7. Rozlej syrop
Gorący syrop rozlej przez czysty lejek do wyparzonych butelek lub niewielkich słoików. Pozostaw małą wolną przestrzeń pod zamknięciem i od razu szczelnie zakręć.
Butelki pozostaw do całkowitego wystudzenia, a następnie przenieś do lodówki.
Jak przechowywać syrop z czarnego bzu?
Syrop przygotowany według tego przepisu należy przechowywać w lodówce albo zamrażarce. Samo gorące rozlanie do butelek nie daje pewności, że produkt można bezpiecznie trzymać przez wiele miesięcy w temperaturze pokojowej.
Europejski czarny bez może mieć zmienną kwasowość. Dlatego bez dokładnie przebadanej receptury i procesu utrwalania nie należy przechowywać domowego syropu w szafce lub spiżarni.
Przechowywanie w lodówce
W lodówce najlepiej przechowywać syrop w kilku małych butelkach. Dzięki temu otwieramy tylko taką porcję, którą można szybko wykorzystać.
Po otwarciu zawsze nalewaj syrop czystą łyżką lub bezpośrednio z butelki. Nie wkładaj do środka używanych sztućców.
Nie spożywaj produktu, jeśli pojawią się:
- pleśń,
- piana,
- fermentacyjny zapach,
- wybrzuszona zakrętka,
- silne uwalnianie gazu,
- nietypowa zmiana smaku lub konsystencji.
Podejrzanego syropu nie należy próbować.
Przechowywanie w zamrażarce
Wystudzony syrop można rozlać do małych pojemników, woreczków do płynów albo foremek na kostki lodu. Trzeba pozostawić wolne miejsce, ponieważ płyn zwiększa objętość podczas zamrażania.
Zamrożone porcje można później dodawać do herbaty, wody lub deserów. Po rozmrożeniu syrop przechowuj w lodówce i nie zamrażaj ponownie.
Jak używać syropu z czarnego bzu?
Syrop ma intensywny smak i wysoką zawartość cukru. Można dodawać jego niewielką ilość do:
- herbaty,
- ciepłej lub zimnej wody,
- lemoniady,
- jogurtu naturalnego,
- owsianki,
- kisielu,
- deserów,
- sosów owocowych.
Jeżeli dodajesz syrop do herbaty przede wszystkim dla smaku, najlepiej zrobić to po jej lekkim przestudzeniu.
Właściwości syropu z czarnego bzu
Owoce czarnego bzu są źródłem antocyjanów, flawonoli, kwasów fenolowych i innych związków roślinnych. Antocyjany odpowiadają za ciemnofioletowy kolor owoców i wykazują aktywność przeciwutleniającą.
Trzeba jednak pamiętać, że:
- gotowanie zmniejsza zawartość części związków wrażliwych na temperaturę,
- ilość antocyjanów zależy od dojrzałości owoców i sposobu przygotowania,
- badania kliniczne dotyczyły głównie standaryzowanych ekstraktów, a nie domowego syropu,
- nie ma podstaw, aby przedstawiać syrop jako lek na grypę lub przeziębienie,
- duża zawartość cukru ogranicza ilość, jaką warto spożywać.
Osoby z cukrzycą lub ograniczające cukry powinny uwzględnić jego wysoką zawartość w diecie. Kobiety w ciąży, karmiące oraz osoby stale przyjmujące leki powinny skonsultować regularne stosowanie produktów z czarnego bzu z lekarzem.
Domowy syrop z czarnego bzu przygotowujemy z w pełni dojrzałych, ugotowanych i dokładnie oczyszczonych owoców. Na każde 500 ml otrzymanego soku dodajemy 600 g cukru, a następnie krótko gotujemy i rozlewamy do wyparzonych butelek.
Gotowy syrop najlepiej przechowywać w lodówce, natomiast większy zapas podzielić na porcje i zamrozić. Jest to słodki przetwór z owoców czarnego bzu — nie sok i nie produkt leczniczy.
Zobacz również:
