Pieniążek (Pilea peperomioides) – opis, uprawa, nawożenie

Pieniążek (łac. Pilea peperomioides) to niezwykła roślina doniczkowa, której okrągłe liście przypominają małe zielone monety. W folklorze chińskim uchodzi za roślinę przynoszącą szczęście i bogactwo – stąd właśnie wzięła się jej potoczna nazwa. Istnieje nawet przesąd, że włożenie prawdziwej monety do doniczki z pieniążkiem zapewni domownikom finansową pomyślność. Nic dziwnego, że od lat sadzonki tej rośliny krążą „z rąk do rąk” jako prezenty dla bliskich – podarowanie komuś młodego pieniążka ma symbolicznie przekazać dobrą energię i powodzenie. Oprócz ciekawej symboliki roślina ta wyróżnia się też urodą i łatwością uprawy, dzięki czemu zdobyła serca początkujących i doświadczonych miłośników zieleni na całym świecie.

Pochodzenie i opis rośliny

Pieniążek należy do rodziny pokrzywowatych (Urticaceae) i naturalnie występuje w południowo-zachodnich Chinach (m.in. w górzystym rejonie Junnan). W warunkach naturalnych był przez pewien czas nawet zagrożony wyginięciem, jednak jako roślina ozdobna rozprzestrzenił się globalnie. Do Europy trafił w latach 40. XX wieku za sprawą norweskiego misjonarza, który zabrał sadzonki z podróży – od tamtej pory pieniążek stopniowo zyskiwał popularność najpierw w Skandynawii, a potem na całym świecie. W Polsce znany jest od dawna – wyjątkową popularność przeżywał już w okresie PRL, a dziś znów jest modną i cenioną rośliną pokojową.

Wygląd: Pilea peperomioides to niewielka, zimozielona roślina o krzaczastym pokroju. Osiąga zazwyczaj ok. 30–40 cm wysokości i podobną średnicę. Jej cienka, wyprostowana łodyga z czasem drewnieje u nasady, nadając starszej roślinie wygląd małego drzewka. Największą ozdobą pieniążka są jednak liście – niemal idealnie okrągłe, głęboko zielone i błyszczące, osadzone na długich, wiotkich ogonkach wyrastających promieniście z centralnego pędu. Taki układ liści sprawia, że roślina przypomina fontannę zielonych monet. To właśnie kolisty kształt liści zainspirował zarówno polską nazwę pieniążek, jak i zagraniczne przydomki rośliny (np. Chinese money plant – chińska roślina pieniężna, pancake plant – roślina naleśnikowa czy UFO plant).

Kwitnienie: Choć pieniążek uprawiany jest głównie dla dekoracyjnych liści, potrafi także zakwitać. Jego kwiaty są bardzo drobne, koloru białego lub bladoróżowego, zebrane w luźne baldachogrona na cienkich pędach kwiatostanowych. Pojawiają się najczęściej wiosną, jednak w warunkach domowych kwitnienie zdarza się rzadko i bywa niepozorne. Wiele egzemplarzy nigdy nie zakwitnie w mieszkaniu – brak kwiatów nie świadczy o złej pielęgnacji, a jedynie o typowej dla tego gatunku specyfice uprawy pod dachem.

Bezpieczeństwo: Pilea peperomioides ma jeszcze jedną zaletę – jest nietoksyczna. Można ją bez obaw uprawiać w domu, w którym są dzieci lub zwierzęta domowe. W przeciwieństwie do niektórych innych popularnych roślin doniczkowych, przypadkowe zjedzenie listka pieniążka przez kota czy psa nie powinno im zaszkodzić.

Podstawowe informacje o Pilea peperomioides

Rodzina:	Pokrzywowate (Urticaceae)
Pochodzenie:	Południowo-zachodnie Chiny (góry w prowincji Junnan)
Forma życiowa:	Roślina wieloletnia, sukulent liściowy
Wysokość:	Do ok. 30 cm (w sprzyjających warunkach do 40 cm)
Liście:	Zielone, okrągłe, błyszczące, średnica liścia 5–10 cm
Stanowisko:	Jasne, z rozproszonym światłem; unikać bezpośredniego słońca
Temperatura:	Pokojowa, optymalnie 18–24°C (nie poniżej 12°C)
Wilgotność powietrza:	Umiarkowana lub wysoka (lubi wilgotne powietrze, nie znosi suchego)
Podlewanie:	Umiarkowane; podlewać, gdy wierzch ziemi lekko przeschnie
Nawożenie:	Wiosna-lato co 2 tygodnie nawozem do roślin zielonych
Przesadzanie:	Co 1–2 lata, najlepiej wiosną
Rozmnażanie:	Przez odrosty (sadzonki boczne) lub sadzonki pędowe
Toksyczność:	Nietoksyczna dla ludzi i zwierząt domowych

Warunki uprawy w domu

Światło i stanowisko: Pieniążek najlepiej rośnie w miejscu jasnym, ale osłoniętym przed bezpośrednim nasłonecznieniem. Idealny będzie parapet okna wschodniego lub północnego, ewentualnie miejsce przy oknie zachodnim (gdzie słońce operuje dopiero po południu). Zbyt ostre słońce (szczególnie południowe w lecie) może poparzyć delikatne liście, objawiając się żółtymi plamami lub brązowieniem brzegów. Z kolei zbyt ciemne stanowisko nie służy roślinie – w niedoborze światła pędy wyciągają się, liście stają się mniejsze, a dolne mogą przedwcześnie opadać. Dobrym sygnałem jest wygląd liści: zdrowy pieniążek ma liście intensywnie zielone, jędrne i rozłożyste. Jeśli zaczynają blado zielenić lub deformować się w stronę światła, najpewniej potrzebuje jaśniejszego miejsca.

Temperatura: Optymalna temperatura uprawy wynosi ok. 20°C (typowa temperatura pokojowa). Pilea dobrze znosi zakres 18–24°C. Latem nie przeszkadza jej nieco wyższa temperatura, o ile zapewnimy odpowiednią wilgotność podłoża i powietrza. Zimą warto utrzymywać ją w umiarkowanym cieple (16–18°C), choć nie jest to roślina przechodząca wyraźny spoczynek – może rosnąć przez cały rok. Należy natomiast unikać chłodu i przeciągów. Temperatura poniżej około 12°C może być dla pieniążka szkodliwa – w zbyt zimnym otoczeniu liście czernieją i opadają. Nie stawiajmy rośliny przy uchylonym zimą oknie ani tuż obok działającego klimatyzatora. Pieniążek lubi stabilne warunki, więc również częste przestawianie go z miejsca na miejsce nie jest wskazane.

Wilgotność powietrza: Jako roślina o cienkich, delikatnych liściach, Pilea peperomioides preferuje dość wilgotne powietrze. Dobrze rośnie przy typowej domowej wilgotności (około 50%), ale w bardzo suchych mieszkaniach (np. zimą przy centralnym ogrzewaniu) może reagować zrzucaniem dolnych liści lub zasychaniem brzegów. Jeśli powietrze jest suche, warto raz na jakiś czas zraszać liście miękką wodą (przegotowaną lub filtrowaną, w temperaturze pokojowej). Zraszanie należy wykonywać drobną mgiełką i raczej sporadycznie – codzienne moczenie liści mogłoby sprzyjać chorobom grzybowym. Alternatywnie można ustawić doniczkę na podstawce z mokrymi kamykami lub użyć nawilżacza powietrza. Pamiętajmy przy tym, by woda nie stała bezpośrednio w doniczce ani podstawce, bo nadmierna wilgoć podłoża szkodzi korzeniom.

Wietrzenie i lato na zewnątrz: Pieniążek nie lubi gwałtownych zmian warunków, ale w ciepłe miesiące można go wynieść na zewnątrz, pod pewnymi warunkami. Jeśli chcemy latem wystawić roślinę na balkon czy taras, wybierzmy miejsce zaciszne, półcieniste, bez bezpośredniego słońca w najgorętszych godzinach. Roślinę należy stopniowo przyzwyczajać do warunków zewnętrznych (najpierw wynosić na kilka godzin dziennie w cień, potem wydłużać pobyt). Nocne temperatury nie powinny spadać poniżej ~15°C. Ważne jest też unikanie przeciągów i silnego wiatru, który mógłby połamać kruche ogonki liściowe. Pod koniec lata, zanim zrobi się chłodno, przenosimy pieniążka z powrotem do domu. Wiele osób jednak woli uprawiać tę roślinę wyłącznie w pomieszczeniach przez cały rok – to również dobre rozwiązanie, gdyż pilea doskonale sobie radzi w warunkach domowych i nie wymaga letniego „spaceru” na dwór.

Podlewanie Pieniążka

Podlewanie Pilea peperomioides wymaga pewnej wprawy, ponieważ roślina ta nie toleruje nadmiaru wody. Jej mięsiste korzenie łatwo gniją w stale mokrej ziemi, co prowadzi do więdnięcia i opadania liści. Z drugiej strony pieniążek niezbyt dobrze znosi też długotrwałą suszę – przesuszony zareaguje oklapniętymi, miękkimi liśćmi. Jak znaleźć złoty środek? Najlepiej podlewać roślinę umiarkowanie, dopiero wtedy, gdy wierzchnia warstwa podłoża lekko przeschnie. W praktyce oznacza to podlewanie mniej więcej raz na 5–7 dni latem i co 10–14 dni zimą, ale częstotliwość zawsze dostosowujemy do warunków: temperatury, wilgotności i wielkości doniczki. Zawsze sprawdzajmy palcem ziemię na głębokości około 2 cm – jeśli jest sucha lub tylko minimalnie wilgotna, to znak, że pora podlać.

Najlepsza jest metoda „na dolewkę”: wlej wodę na podstawkę pod doniczką i odczekaj ~15 minut, aż ziemia wchłonie potrzebną ilość. Po tym czasie wylej nadmiar wody z podstawki, aby korzenie nie stały w wodzie. Można też podlewać tradycyjnie z góry, lecz ostrożnie, małymi porcjami, równomiernie zwilżając podłoże. Ważne, by w doniczce był dobry odpływ – woda powinna swobodnie wypływać otworami drenażowymi, a nie zalegać na dnie.

Jakość wody: Pieniążek ma dość wrażliwe korzenie, dlatego najlepsza do podlewania jest woda miękka o temperaturze pokojowej. Użyj wody przegotowanej (i ostudzonej) lub przefiltrowanej. Twarda woda z kranu z czasem może powodować żółknięcie liści wskutek gromadzenia się wapnia w podłożu. Unikajmy też lodowatej wody – chłodny szok korzeni może spowodować zrzucanie liści.

W okresie zimowym, gdy roślina rośnie wolniej, podlewanie ograniczamy. Lepiej jest nieco za sucho niż zbyt mokro – krótkotrwałe przesuszenie pieniążek zniesie lepiej niż zalanie. Charakterystycznym objawem pragnienia jest lekkie oklapnięcie liści; po podlaniu powinny w ciągu kilku godzin odzyskać jędrność. Regularna obserwacja rośliny pozwoli wyczuć jej rytm podlewania.

Nawożenie Pieniążka

Dokarmianie pieniążka nie jest skomplikowane ani czasochłonne, ale warto o nim pamiętać, aby roślina bujnie rosła i wypuszczała dużo nowych „monetek”. Nawożenie rozpoczynamy wiosną (w kwietniu, gdy dzień staje się dłuższy) i kontynuujemy przez całe lato aż do początku jesieni. Częstotliwość: co około 2 tygodnie w trakcie podlewania. Najlepiej sprawdza się nawóz do roślin zielonych, który zawiera zwiększoną dawkę azotu sprzyjającego rozwojowi liści. Można użyć nawozu w płynie dodawanego do wody lub wygodnych nawozów w żelu. Zawsze stosujmy się do dawki zalecanej przez producenta, a nawet podawajmy nieco mniejszą (np. ½ stężenia) – pieniążek nie potrzebuje bardzo intensywnego nawożenia i łatwo go przenawozić.

Składniki odżywcze: Upewnijmy się, że wybrany nawóz dostarcza kluczowych elementów: azotu (N) dla wzrostu zielonej masy, fosforu (P) dla zdrowego systemu korzeniowego oraz potasu (K) dla ogólnej kondycji i odporności rośliny. Przydatne są też mikroelementy jak żelazo, mangan, cynk czy miedź – wspomagają one prawidłowe wybarwienie liści i proces fotosyntezy. W praktyce większość gotowych nawozów do roślin doniczkowych zawiera pełen zestaw tych składników.

Jesienią nawożenie ograniczamy, a zimą (grudzień-luty) zaprzestajemy dokarmiania, aby dać roślinie odpocząć. Wyjątkiem może być sytuacja, gdy pieniążek stoi w bardzo ciepłym i jasnym miejscu i nadal aktywnie rośnie zimą – wtedy można podać małą dawkę nawozu raz w miesiącu. W sezonie wegetacyjnym unikajmy jednak pomijania nawożenia, bo regularne dokarmianie co 2–4 tygodnie zapewni roślinie stały dostęp do składników pokarmowych, co przekłada się na ładne, duże liście i żywy zielony kolor.

Formy nawozu: Oprócz nawozów płynnych świetnie sprawdzają się pałeczki nawozowe lub wolno uwalniające się granulki, które wystarczy wcisnąć w podłoże. Działają one przez kilka tygodni, stopniowo oddając składniki odżywcze przy każdym podlewaniu. Pamiętajmy tylko, by po przesadzeniu (o którym poniżej) wstrzymać się z nawożeniem na około 4–6 tygodni – świeże podłoże zwykle zawiera już dawkę startową nawozu, więc dodatkowe dokarmianie tuż po zmianie ziemi nie jest konieczne.

Podłoże i przesadzanie

Podłoże: W naturze Pilea peperomioides rośnie na przepuszczalnych, kamienisto-próchniczych glebach górskich, dlatego w doniczce również wymaga lekkiego, przepuszczalnego podłoża. Idealna ziemia powinna dobrze trzymać wilgoć, ale jednocześnie pozwalać korzeniom oddychać i szybko odprowadzać nadmiar wody. Najprostszym rozwiązaniem jest ziemia uniwersalna do roślin doniczkowych wymieszana z rozluźniaczami. Można do gotowej ziemi dodać garść perlitu, gruboziarnistego piasku lub drobnej kermazytu (w proporcji mniej więcej 4:1, cztery części ziemi na jedną część dodatku rozluźniającego). Taka mieszanka zapewni korzeniom pieniążka optymalne warunki – będzie próchniczna i wilgotna, ale nie zbita ani podmokła.

Na dnie doniczki koniecznie ułóżmy warstwę drenażu o grubości ok. 2–3 cm. Mogą to być drobne kamyczki, keramzyt lub kawałki potłuczonej ceramiki. Drenaż zapobiega zastojowi wody przy korzeniach, co jest kluczowe dla uniknięcia gnicia. Dodatkowym trikiem (opcjonalnym) jest domieszanie do podłoża odrobiny sproszkowanego węgla aktywnego – ma on właściwości odkażające, zapobiega rozwojowi grzybów i pleśni w ziemi, pomagając utrzymać zdrowe środowisko dla korzeni.

Doniczka: Pieniążek ma dość niewielki system korzeniowy, więc nie potrzebuje bardzo dużej donicy. Lepiej rośnie w stosunkowo ciasnej doniczce niż w zbyt obszernej. Wybierając pojemnik, kierujmy się zasadą, że nowa doniczka powinna być tylko o jeden rozmiar większa od starej (np. o 2–3 cm szersza). Zbyt duża ilość ziemi wokół korzeni zwiększa ryzyko przelania, bo podłoże wolniej przesycha. Doniczka musi mieć otwory odpływowe; osłonka bez dziur absolutnie się nie nadaje, chyba że na dnie osłonki zrobimy grubszą warstwę żwirku, a doniczkę produkcyjną uniesiemy na podkładkach tak, by nadmiar wody nie zalewał korzeni.

Kiedy przesadzać: Młode, intensywnie rosnące okazy warto przesadzać co roku lub co 2 lata, najlepiej wczesną wiosną (marzec-kwiecień). Starsze rośliny, które już nie rosną tak szybko, można przesadzać rzadziej – raz na 2–3 lata, albo tylko wymieniać wierzchnią warstwę ziemi w doniczce. Sygnałem do przesadzenia jest przerastanie korzeni przez otwory doniczki lub bardzo zbite podłoże, które szybko przesycha po podlaniu. Zabieg wykonujemy ostrożnie, starając się nie uszkodzić korzeni. Pieniążek dość dobrze znosi przesadzanie, choć przez parę tygodni po zmianie doniczki może wolniej rosnąć – to normalne, roślina aklimatyzuje się w nowym podłożu.

Jak przesadzać: Na dzień przed przesadzaniem dobrze jest umiarkowanie podlać roślinę, aby bryła korzeniowa była lekko wilgotna – ułatwi to wyjęcie z doniczki. Przygotowujemy nową doniczkę z drenażem i świeże podłoże. Ostrożnie wyjmujemy pieniążka, trzymając za podstawę łodygi i delikatnie opukując ścianki starej doniczki. Usuwamy z korzeni część starej ziemi (szczególnie jeśli jest zasolona lub zbita), ale nie obrywamy na siłę wszystkich drobnych korzonków. Następnie sadzimy roślinę na takiej głębokości, na jakiej rosła wcześniej, obsypując świeżą ziemią. Uciskamy lekko podłoże wokół korzeni i podlewamy niewielką ilością wody. Przez pierwszy tydzień po przesadzeniu utrzymujemy ziemię raczej tylko lekko wilgotną, aby pobudzić korzenie do szukania wody w nowym podłożu. Jak wspomniano wyżej, wstrzymujemy się z nawożeniem przez około miesiąc po przesadzeniu, żeby nie „przekarmić” rośliny w świeżej ziemi.

Cykl życia rośliny: Warto wiedzieć, że pieniążek bywa określany jako roślina stosunkowo krótkowieczna. Często po 2–3 latach uprawy traci część dolnych liści (naturalna konsekwencja starzenia się pędu) i zaczyna wyglądać mniej atrakcyjnie. Dlatego wiele osób regularnie odmładza kolekcję pieniążków, ukorzeniając nowe sadzonki i stopniowo zastępując stare egzemplarze młodszymi. Można jednak utrzymać jedną roślinę przez dłuższy czas – kilkuletnie okazy przypominają miniaturowe drzewka o nagim, drewniejącym „pniu” i baldachimie liści na górze. Jeśli komuś odpowiada taki pokrój, to nie ma przeszkód, by uprawiać pieniążka przez wiele lat w tej formie.

Rozmnażanie (jak samodzielnie pozyskać sadzonki)

Naturalne odrosty: Pieniążek słynie z tego, że łatwo się rozmnaża, wypuszczając regularnie młode odrosty u podstawy. Te małe roślinki – potocznie zwane „pieniążkowymi babkami” lub „dzieciami” – wyrastają z systemu korzeniowego rośliny matecznej, często tuż przy krawędzi doniczki. Kiedy taki odrost osiągnie wysokość ok. 5–10 cm i ma kilka własnych listków, można go bezpiecznie oddzielić. Najlepiej zrobić to ostrym, czystym nożem lub sekatorem, odcinając odrost od rośliny macierzystej z kawałkiem korzenia (często młode sadzonki mają już własne korzonki). Tak uzyskaną sadzonkę sadzimy do małej doniczki w lekkim, wilgotnym podłożu (tym samym, którego używamy dla dużych roślin). Przez pierwsze tygodnie utrzymujemy wysoką wilgotność – można okryć doniczkę folią lub słoikiem, pamiętając o wietrzeniu co parę dni, aby nie rozwijały się pleśnie. Młode roślinki ustawiamy w ciepłym (ok. 20–22°C), widnym miejscu bez ostrego słońca. Po około miesiącu powinny zacząć wypuszczać nowe listki, co oznacza, że się ukorzeniły.

Sadzonki pędowe (z łodygi): Jeśli roślina mateczna jest bardzo wyciągnięta lub chcemy ją odmłodzić, można także pobrać sadzonki z wierzchołka pędu. Taki sposób stosuje się rzadziej, bo pieniążek z reguły sam dostarcza odrostów, ale bywa przydatny np. gdy główny pęd się złamie. Ucinamy wierzchołek rośliny (ok. 8–10 cm długości) z kilkoma liśćmi. Dolne liście usuwamy, zostawiając 2–3 na czubku sadzonki. Końcówkę pędu można zanurzyć w ukorzeniaczu (proszku stymulującym tworzenie korzeni). Następnie sadzonkę umieszczamy w wilgotnym podłożu lub stawiamy w naczyniu z wodą. Ukorzenianie w wodzie jest wygodne – do szklanki z przegotowaną wodą wkładamy sadzonkę tak, by dolna część pędu była zanurzona, ale liście pozostawały nad powierzchnią. Wodę zmieniamy co kilka dni na świeżą. Po 2–3 tygodniach powinny pojawić się korzonki; gdy osiągną długość ~2 cm, sadzonkę można przenieść do doniczki z ziemią. Ukorzenianie w podłożu przebiega podobnie, tylko trudniej obserwować postęp – warto więc po prostu po kilku tygodniach delikatnie pociągnąć sadzonkę, sprawdzając opór świadczący o wytworzeniu korzeni.

Termin rozmnażania: Najlepszą porą na robienie sadzonek jest wczesna wiosna (marzec) lub lato. W ciepłych miesiącach ukorzenianie przebiega najszybciej. Zimą rośliny są w spoczynku lub wolniej rosną, więc sadzonki mogą łatwiej zgnić niż wypuścić korzenie.

Rozmnażanie z nasion: Teoretycznie pieniążka można rozmnożyć także z nasion, choć w warunkach domowych jest to rzadko praktykowane. Ponieważ roślina rzadko kwitnie i zawiązuje nasiona w uprawie pokojowej, zdobycie nasion jest utrudnione. Jeżeli jednak uda się uzyskać nasiona (np. z własnego kwitnącego okazu albo kupione od hodowcy), należy wysiać je powierzchniowo na lekkim, wilgotnym podłożu (np. mieszanka torfu z piaskiem). Nasion nie przykrywamy grubą warstwą ziemi – wystarczy delikatnie wcisnąć je w wilgotny substrat. Następnie pojemnik z wysiewem przykrywamy folią lub szkłem dla utrzymania wysokiej wilgotności i stawiamy w ciepłym miejscu (~20–22°C) z rozproszonym światłem. Kiełkowanie, o ile nasiona są świeże i żywotne, następuje dość szybko – nawet po 2–3 tygodniach mogą pojawić się maleńkie siewki przypominające miniaturowe parasolki. Gdy siewki wypuszczą po 2–3 listki, można je przepikować (rozsadzić) ostrożnie do osobnych doniczek. Uwaga: Pilea z nasion może rosnąć wolniej i różnić się nieco od rośliny matecznej, dlatego zdecydowanie łatwiejszym i pewniejszym sposobem jest rozmnażanie przez odrosty, które gwarantują identyczną kopię rośliny.

Odmiany i podobne gatunki

Choć najbardziej rozpowszechniona jest klasyczna zielonolistna forma Pilea peperomioides, istnieje też kilka ciekawych odmian hodowlanych (cultivarów) tego gatunku. Różnią się one głównie ubarwieniem liści:

• Pilea peperomioides 'Mojito’ – efektowna, kolekcjonerska odmiana o liściach nakrapianych jasnymi, nieregularnymi plamkami. Zielone blaszki liściowe mają cętkowany wzór w odcieniach od jasno-miętowego po intensywnie limonkowy, co przywodzi na myśl kolorystykę koktajlu mojito (stąd nazwa). Każdy liść 'Mojito’ ma unikalny wzór, co czyni tę odmianę bardzo atrakcyjną wizualnie.
• Pilea peperomioides 'Sugar’ – odmiana o liściach jakby oprószonych cukrem. Na ciemnozielonych, okrągłych liściach pojawiają się bardzo drobne, jasne kropki i cętki. Efekt jest subtelniejszy niż u 'Mojito’, ale liście wyglądają, jakby były delikatnie posypane cukrem pudrem. Roślina prezentuje się przez to niezwykle uroczo.
• Pilea peperomioides 'White Splash’ – rzadsza odmiana, charakteryzująca się białawymi plamkami i sektorami na liściach. U 'White Splash’ część tkanki liścia pozbawiona jest chlorofilu, co daje jasnokremowe wzory kontrastujące z zielenią. Każdy liść może mieć inne rozmieszczenie białych plamek. Odmiana ta jest dość trudna w uprawie (mniej chlorofilu oznacza wolniejszy wzrost), dlatego spotyka się ją głównie u kolekcjonerów.

W handlu można spotkać też inne ciekawe pilee, które nie są co prawda odmianami pieniążka, ale należą do tego samego rodzaju i bywają uprawiane jako rośliny doniczkowe. Przykładowo Pilea mollis 'Moon Valley’ (pilea księżycowa) ma pomarszczone, jaskrawozielone liście z brązowym żyłkowaniem, a Pilea cadierei (pilea kadierii, tzw. roślina aluminiowa) posiada liście pokryte srebrzystymi plamami. Mimo podobnej nazwy, gatunki te różnią się wyglądem od P. peperomioides. Jeśli jednak chodzi o naszego pieniążka, to wyżej wymienione 'Mojito’, 'Sugar’ i 'White Splash’ stanowią najpopularniejsze i najefektowniejsze warianty, na jakie możemy trafić.

FAQ – Najczęstsze pytania o uprawę Pieniążka

1. Jak często podlewać pieniążka?
Podlewaj pieniążka umiarkowanie, dopiero gdy wierzch ziemi w doniczce lekko przeschnie. Zwykle wiosną i latem podlewanie wypada co około 5–7 dni, a jesienią i zimą co 10–14 dni, jednak częstotliwość zależy od warunków (temperatury, wielkości doniczki, wilgotności powietrza). Zawsze lepiej sprawdzić palcem wilgotność podłoża – jeśli jest tylko minimalnie wilgotne lub suche na głębokości 2 cm, to pora podlać. Unikaj nadmiernego przelewania, bo stojąca woda w podłożu szkodzi korzeniom. Pamiętaj, że krótkie przesuszenie pieniążek zniesie lepiej niż zalanie.

2. Jakie stanowisko jest najlepsze dla pieniążka?
Pieniążek najlepiej czuje się na stanowisku bardzo jasnym, lecz z rozproszonym światłem. Oznacza to dużo dziennego światła, ale bez długotrwałej ekspozycji na ostre promienie słońca. Idealny będzie parapet wschodni lub północny. Może też rosnąć w pobliżu okna zachodniego (gdzie słońce świeci dopiero popołudniami). Nie stawiaj pieniążka na południowym oknie bez cienia – silne południowe słońce może poparzyć liście (pojawiają się na nich żółte lub brązowe plamy). Z kolei w zbyt ciemnym kącie roślina będzie marnieć: liście staną się drobniejsze, mogą opadać, a pędy będą wyciągać się w stronę światła. Reasumując: dużo rozproszonego światła, unikanie bezpośredniego słońca w południe – to klucz do zadowolonego pieniążka.

3. Jaką ziemię i doniczkę wybrać dla pieniążka?
Wybierz lekkie, przepuszczalne podłoże bogate w próchnicę. Najlepiej sprawdzi się uniwersalna ziemia do kwiatów doniczkowych wymieszana z perlitem, piaskiem lub drobnym keramzytem (w proporcji ok. 4:1). Takie podłoże będzie utrzymywać wilgoć, ale jednocześnie zapewni korzeniom dostęp powietrza i odprowadzi nadmiar wody. Doniczka dla pieniążka powinna mieć otwory odpływowe i warstwę drenażu na dnie (keramzyt, kamyczki). Rozmiar doniczki dopasuj do wielkości rośliny – nie powinna być dużo większa niż bryła korzeniowa. Zazwyczaj wybiera się doniczkę o 2–3 cm szerszą od poprzedniej. Pamiętaj, że zbyt duża donica z nadmiarem ziemi sprzyja przelaniu, bo podłoże dłużej trzyma wilgoć. Pieniążek dobrze rośnie w stosunkowo małych pojemnikach, więc przesadzaj go stopniowo, do ciut większych donic.

4. Kiedy i jak przesadzać pieniążka?
Najlepszy termin przesadzania to wczesna wiosna (marzec lub kwiecień), gdy roślina rusza z wegetacją. Młode okazy można przesadzać co roku, starsze co 2 lata lub nawet rzadziej – jeśli nie widać, by korzenie przerastały doniczkę. Przesadzanie wykonuj delikatnie: dzień wcześniej podlej roślinę, potem ostrożnie wyjmij ją z doniczki, nie ciągnąc za łodygi (lepiej opukać doniczkę i wysunąć bryłę ziemi). Nadmiar starej ziemi strząśnij z korzeni, uważając, by ich nie pokaleczyć. W nowej doniczce ułóż warstwę drenażu, nasyp trochę świeżego podłoża, umieść roślinę na takiej samej głębokości jak rosła i dosyp ziemi dookoła. Ugnieć lekko podłoże, podlej niewielką ilością wody. Po przesadzeniu pieniążek może przez parę tygodni mniej rosnąć – to normalne, regeneruje system korzeniowy. Pamiętaj, aby nie nawozić od razu po przesadzeniu (odczekaj około miesiąca). Jeśli roślina jest duża i ma dużo odrostów, to przy okazji przesadzania możesz oddzielić młode sadzonki i posadzić je osobno.

5. Jak i czym nawozić pieniążka?
Nawożenie rozpocznij wiosną i kontynuuj latem – to okres intensywnego wzrostu. Czym? Najlepiej nawozem do roślin o ozdobnych liściach (uniwersalny nawóz do zielonych roślin doniczkowych będzie odpowiedni). Zawiera on dużo azotu wspomagającego wzrost liści oraz pozostałe potrzebne makroskładniki (fosfor, potas) i mikroelementy. Jak często? Mniej więcej co 2 tygodnie, zgodnie z dawkowaniem podanym na etykiecie nawozu. Możesz stosować nawozy płynne dodawane do wody przy podlewaniu lub wygodne nawozy w żelu. Uważaj, żeby nie przekroczyć zalecanej dawki – pieniążek nie lubi przenawożenia (lepiej dać ciut mniej nawozu niż za dużo). Po przesadzeniu do świeżej ziemi zrezygnuj z nawozu na około 4-6 tygodni, bo nowe podłoże zwykle zawiera już pewne ilości składników pokarmowych. Od późnej jesieni do końca zimy zaprzestań nawożenia – roślina w tym czasie rośnie wolniej i nadmiar nawozu mógłby jej zaszkodzić.

6. Czy pieniążek jest bezpieczny dla zwierząt i dzieci?
Tak, Pilea peperomioides jest nietoksyczna. To oznacza, że nie zawiera trujących substancji groźnych dla ludzi ani dla domowych zwierząt. Możesz bez obaw uprawiać pieniążka w domu, w którym są ciekawskie koty lub gryzące liście szczeniaki. Oczywiście nie jest wskazane, aby pozwalać zwierzętom objadać rośliny doniczkowe (nawet nietrujące), bo mogą dostać niestrawności lub uszkodzić dekoracyjną roślinę. Jednak w przypadku pieniążka ewentualne nadgryzienie liścia nie powinno wyrządzić pupilowi krzywdy – nie odnotowano toksycznych efektów. Również dla małych dzieci kontakt z tą rośliną jest bezpieczny (choć zawsze lepiej trzymać doniczki poza zasięgiem niemowląt, które mogłyby brać do buzi ziemię czy liście).

7. Czy pieniążek kwitnie i kiedy?
Tak, pieniążek może zakwitnąć, choć zdarza się to rzadko w uprawie domowej. Jeśli już zakwitnie, dzieje się to zwykle wiosną. Kwiaty pieniążka są niewielkie, koloru białego lub bladoróżowego, i wyrastają w formie delikatnych, rozgałęzionych kwiatostanów (wiechy) na cienkich, długich szypułkach. Nie są one szczególnie ozdobne – wielu właścicieli może je wręcz przeoczyć, bo nie przypominają tradycyjnych kwiatów (nie mają płatków, a jedynie drobne pręciki i słupki zebrane w kępki). Kwitnienie tej rośliny bywa kapryśne. Nawet w idealnych warunkach nie każdy egzemplarz zakwitnie. Jeśli Twój pieniążek nie kwitnie, nie martw się – ma to niewielki wpływ na jego ogólną kondycję. Zamiast kwiatów bardziej cieszy pięknymi liśćmi. Natomiast jeśli masz szczęście i pojawią się kwiaty, możesz spróbować delikatnie je zapylić pędzelkiem; przy odrobinie szczęścia powstaną drobniutkie nasiona, z których teoretycznie da się wyhodować nowe roślinki.

8. Jak rozmnożyć pieniążka poprzez odrosty?
Najłatwiejszym sposobem rozmnożenia pilei jest wykorzystanie odrostów korzeniowych (tzw. „pieniążkowe dzieci”), które roślina wypuszcza sama. Gdy zauważysz małą sadzonkę wyrastającą obok głównej rośliny, poczekaj aż podrośnie do ok. 5–10 cm wysokości i będzie miała kilka własnych liści. Następnie odgarnij ostrożnie ziemię wokół takiego odrostu i odetnij go ostrym, czystym nożem od rośliny macierzystej. Staraj się, aby przy sadzonce pozostały jej młode korzonki (często odrosty już je mają). Tak pozyskaną sadzonkę posadź od razu w osobnej, małej doniczce w przepuszczalnym podłożu. Ziemię utrzymuj lekko wilgotną (ale nie mokrą!). Doniczkę ustaw w ciepłym (około 20°C), widnym miejscu ale nie bezpośrednio nasłonecznionym. Możesz nakryć ją przezroczystą folią lub plastikową osłonką, by utrzymać wysoką wilgotność powietrza – pamiętaj jednak o przewietrzaniu co kilka dni, żeby nie dopuścić do rozwoju pleśni. Po 2–3 tygodniach sadzonka powinna się ukorzenić i zacząć wypuszczać nowe listki. Wtedy można zdjąć przykrycie i pielęgnować młodą roślinkę jak dorosły okaz.

9. Czy można rozmnożyć pieniążka z nasion?
Jest to możliwe, ale w praktyce dość trudne i rzadko stosowane. Pieniążek w domu bardzo sporadycznie wytwarza nasiona, ponieważ rzadko kwitnie, a jeszcze rzadziej dochodzi do skutecznego zapylenia kwiatów. Jeśli jednak posiadasz nasiona (np. otrzymane od kogoś lub z własnej rośliny, która zakwitła i zawiązała nasiona), możesz spróbować je wysiać. Wysiewamy nasiona na wilgotne, lekkie podłoże (np. mieszanka torfu i piasku), nie przykrywając ich grubą warstwą ziemi – wystarczy lekko docisnąć je do powierzchni podłoża. Następnie pojemnik nakrywamy folią lub szkłem, by zapewnić wysoką wilgotność, i stawiamy w ciepłym, jasnym miejscu (temperatura ok. 20–22°C, światło rozproszone). Kiełkowanie, o ile nasiona są żywotne, następuje w ciągu kilku tygodni. Siewki pieniążka są malutkie i delikatne – trzeba uważać przy podlewaniu (lepiej zraszać podłoże mgiełką, by ich nie zmyć). Gdy młode roślinki wypuszczą po 2–3 listki, można je delikatnie przepikować do osobnych pojemników. Uwaga: Uprawa pieniążka z nasion wymaga cierpliwości. Dużo łatwiej i szybciej jest rozmnożyć tę roślinę wegetatywnie (przez odrosty lub sadzonki), dlatego metoda generatywna (nasiona) to raczej ciekawostka dla zaawansowanych ogrodników.

10. Dlaczego liście pieniążka żółkną?
Żółknięcie liści u pieniążka może mieć kilka przyczyn. Jeśli żółkną najstarsze, dolne liście, jest to często naturalny proces – roślina pozbywa się najstarszych partii, zwłaszcza gdy jednocześnie wypuszcza dużo nowych liści na górze. W takim przypadku dolny, zażółcony liść po prostu odetnij przy łodydze. Gorzej, gdy żółkną młode, górne liście – zwykle oznacza to błąd w uprawie. Najczęstszą przyczyną jest przelanie i związane z tym problemy z korzeniami. Zbyt mokre podłoże prowadzi do gnicia korzeni, a to odbija się na kondycji liści (stają się żółtawe, wiotkie). Jeśli podejrzewasz przelanie, sprawdź ziemię – czy jest ciągle mokra? W razie potrzeby przesusz delikatnie podłoże (przerwij podlewanie na kilka dni, aż ziemia wyraźnie przeschnie). Upewnij się, że doniczka ma odpływ i w podstawce nie stoi woda. Inną możliwą przyczyną żółknięcia liści jest niedobór składników odżywczych, szczególnie azotu lub żelaza (objawia się to chlorozą – liście żółkną, a nerwy pozostają zielone). Jeśli roślina dawno nie była zasilana, warto w sezonie wegetacyjnym podać jej nawóz ze mikroelementami. Podsumowując: najpierw wyklucz nadmiar wody, potem pomyśl o dokarmieniu, a na końcu weź pod uwagę czynniki takie jak nagły chłód czy brak światła, które również mogą powodować żółknięcie liści.

11. Dlaczego liście pieniążka opadają?
Opadanie liści (chodzi tu o sytuację, gdy liście masowo żółkną i odpadają z rośliny) to sygnał, że coś pieniążkowi nie pasuje. Najczęściej winowajcą jest przelanie lub zbyt ciemne stanowisko. Jeśli liście najpierw wiotczeją, tracą turgor, a potem żółkną i odpadają, sprawdź stan podłoża – ciągle zalana ziemia to najprawdopodobniej przyczyna. W takiej sytuacji najlepiej wyjąć roślinę z doniczki i sprawdzić korzenie: jeśli są brązowe, miękkie, to doszło do ich gnicia. Trzeba wtedy usunąć nadgniłe fragmenty, przesadzić roślinę do świeżego, suchego podłoża i bardzo ostrożnie podlewać dopiero, gdy nowa ziemia przeschnie. Jeśli korzenie wyglądają w porządku, a roślina gubi liście, przyczyn upatruj w niedostatku światła. W ciemnym pomieszczeniu pieniążek „gubi formę” – dolne liście mogą żółknąć i spadać, bo roślina nie jest w stanie ich utrzymać przy ograniczonej fotosyntezie. Rozwiązanie: przestaw doniczkę bliżej okna lub zapewnij doświetlanie (np. lampką LED do roślin). Opadanie liści może też nasilać bliskość kaloryfera zimą – suche, gorące powietrze działa niekorzystnie. Przestawienie rośliny z dala od grzejnika i podniesienie wilgotności powietrza powinno pomóc. Warto wiedzieć, że sporadyczne zgubienie pojedynczego dolnego liścia od czasu do czasu jest normalne (stary liść ustępuje miejsca nowemu wzrostowi). Niepokój powinno wzbudzić dopiero masowe, szybkie gubienie listków – wtedy reagujmy, szukając przyczyny w warunkach uprawy.

12. Dlaczego liście pieniążka się zwijają?
Zwijanie liści u Pilea peperomioides zwykle świadczy o stresie środowiskowym. Jeśli liście zwijają się do środka (tworząc jakby miseczki) albo krawędzie liści podwijają się ku górze, prawdopodobne przyczyny to:

• Zbyt mocne słońce: Liście bronią się przed nadmiarem światła, zwijając blaszkę i ograniczając powierzchnię wystawioną na promienie. Sprawdź, czy roślina nie stoi na ostrym słońcu w południe – jeśli tak, przestaw ją w bardziej cieniste miejsce lub zapewnij filtr (firankę).
• Suche powietrze: Przy bardzo niskiej wilgotności brzegi liści mogą się podwijać i zasychać. Szczególnie zimą w ogrzewanych pomieszczeniach liście pieniążka mogą lekko deformować się z braku wilgoci. Rozwiązaniem jest zraszanie (umiarkowane) lub użycie nawilżacza, ewentualnie ustawienie rośliny na podstawce z wodą i kamykami.
• Niedobór wody (przesuszenie): Czasem liście podwijają się i zwisają, gdy roślina jest spragniona. Jeśli podłoże jest wyraźnie suche, liście mogą wyglądać na pomarszczone i lekko zwinięte – to znak, że trzeba podlać. Po nawodnieniu w ciągu kilkunastu godzin liście powinny wrócić do normy.
• Przelanie i słabe korzenie: Paradoksalnie, liście mogą się też zwijać przy gnijących korzeniach (roślina nie może pobrać wody mimo wilgotnej ziemi). Wtedy jednocześnie mogą żółknąć. Weryfikujemy stan podłoża i korzeni, tak jak opisano wcześniej.
• Chłód: Zwijanie liści (oraz ich wiotczenie) bywa reakcją na zbyt niską temperaturę lub zimny przeciąg. Upewnij się, że pieniążek nie stoi w przeciągu ani w temperaturze poniżej ~15°C.

Podsumowując: zwijające się liście to sygnał „coś mi nie odpowiada”. Trzeba wtedy sprawdzić po kolei: oświetlenie, temperaturę, wilgotność powietrza, wilgotność gleby. Po wyeliminowaniu czynnika stresowego nowe liście powinny już rosnąć normalnie, a te zwinięte mogą częściowo odzyskać płaski kształt (choć mocno zdeformowane liście raczej nie wrócą do ideału).

13. Jak duży może urosnąć pieniążek?
Pieniążek to roślina raczej kompaktowa. Typowo dorasta do około 30 cm wysokości i mniej więcej tyle samo może wynosić jego szerokość (średnica rozety liści). W bardzo sprzyjających warunkach (duża doniczka, regularne zasilanie, dużo rozproszonego światła) może nieco przekroczyć 40 cm wysokości, ale zdarza się to rzadko. Pojedyncze liście osiągają średnicę 8–10 cm u starszych okazów. Zwykle im starsza roślina, tym większe ma liście, choć dolne z czasem opadają i zostają głównie te na szczycie. Co istotne, pieniążek rośnie nie tylko w górę – z czasem jego główny pęd łysieje od dołu i drewnieje, a na szczycie wciąż przyrastają nowe liście. W efekcie kilkuletni egzemplarz może przypominać miniaturową palmę: cienki „pień” i liście w baldachimie na górze. Jeśli jednak regularnie będziemy ukorzeniać odrosty i zagęszczać roślinę (sadzając kilka młodych razem), możemy utrzymać niższy, bardziej krępy pokrój. Generalnie pieniążek nie jest rośliną, która przerośnie nam mieszkanie – nawet zaniedbany nie wyrośnie powyżej pół metra. To czyni go idealnym kwiatem doniczkowym na parapet czy półkę.

14. Czy pieniążek można wystawić latem na zewnątrz?
Tak, można, ale trzeba spełnić kilka warunków. Pieniążek latem lubi świeże powietrze, o ile temperatura jest dla niego odpowiednia i nie jest narażony na bezpośrednie słońce czy wiatr. Najbezpieczniej wynosić go na balkon czy taras dopiero, gdy miną chłodne wiosenne noce – zwykle po Zimnej Zośce (po połowie maja) w Polsce. Roślina powinna stać w półcieniu lub rozproszonym świetle – np. pod zadaszeniem, pod koroną drzewa lub za osłoną innych roślin. Ważne, by nagle nie wystawić jej na pełne słońce, bo liście szybko ulegną poparzeniom (jasne, suche plamy). Dobrze jest zahartować roślinę: na początku wynosić na 2–3 godziny dziennie w cieniu, potem stopniowo wydłużać pobyt. Pieniążek nie lubi też silnego wiatru ani przeciągów – wybierzmy więc zaciszne miejsce. Podlewanie latem na zewnątrz może być częstsze, bo wiatr i wyższa temperatura szybciej osuszają podłoże. Trzeba to monitorować, by nie przesuszyć ani nie przelać (po deszczu wylewamy wodę z osłonki, jeśli się zebrała). Kiedy zbliża się koniec lata i noce stają się chłodne (poniżej ~12–15°C), czas przenieść pieniążka z powrotem do domu. Ważne: przenosząc z powrotem, obejrzyj dokładnie liście i doniczkę, czy nie przynosisz ze sobą nieproszonych gości (szkodniki lub ślimaki). Reasumując – można latem wynosić pieniążka na dwór, ale nie jest to konieczne. Jeśli masz dobre, jasne miejsce w domu i obawiasz się ryzyka, roślina spokojnie poradzi sobie całorocznie w mieszkaniu.

15. Jakie są odmiany pieniążka?
Najpopularniejsze odmiany Pilea peperomioides to:

• ‘Mojito’ – odmiana o liściach nakrapianych jasnymi plamami różnej wielkości. Wygląda, jakby zielone liście pomalowano jasnozielonym i żółtawym sprayem. Bardzo dekoracyjna i poszukiwana przez kolekcjonerów.
• ‘Sugar’ – odmiana o liściach z drobniutkimi białymi cętkami. Sprawia wrażenie, jakby ktoś posypał liście cukrem pudrem – stąd nazwa. Plamki są mniejsze i liczniejsze niż u ‘Mojito’, pokrywają równomiernie niemal cały liść.
• ‘White Splash’ – rzadsza odmiana, o liściach z białokremowymi przebarwieniami. Część liścia pozbawiona jest chlorofilu, co tworzy efekt nieregularnych białych plam na tle zieleni. Odmiana trudniejsza w uprawie, bo wolniej rośnie (mniej chlorofilu).
  Wszystkie powyższe to wciąż ten sam gatunek Pilea peperomioides, różniący się jedynie wzorem na liściach. W sprzedaży czasem pojawiają się także inne gatunki z rodzaju Pilea, które bywają mylone z pieniążkiem z powodu podobnej nazwy. Np. Pilea mollis ‘Moon Valley’ o pomarszczonych liściach czy Pilea glauca o drobnych listkach płożących pędów. Jednak prawdziwy kwiat pieniążek to właśnie Pilea peperomioides i jej warianty ‘Mojito’, ‘Sugar’, ‘Splash’. Warto polować na te odmiany, jeśli szukasz czegoś innego niż klasyczna zieleń – potrafią one dodać kolekcji unikatowego charakteru.

16. Czy pieniążek nadaje się dla początkujących?
Zdecydowanie tak! Pieniążek uchodzi za roślinę wręcz idealną dla początkujących ogrodników. Dlaczego? Po pierwsze, jest mało wymagający – toleruje pewne zaniedbania, szczególnie jeśli chodzi o podlewanie (lepiej go trochę przesuszyć niż przelać). Szybko też pokazuje, czego potrzebuje: oklapnięte liście -> chce pić, żółknące liście -> za mokro lub brak nawozu, wyciągnięte -> za ciemno. Dzięki temu początkujący łatwo mogą nauczyć się obserwować roślinę i reagować na jej potrzeby. Po drugie, pieniążek szybko rośnie i łatwo się rozmnaża, co daje satysfakcję nowicjuszom – można w krótkim czasie zyskać więcej roślinek i obdarować znajomych (to motywuje do dalszej uprawy!). Po trzecie, nie ma specjalnych wymagań co do wilgotności powietrza czy temperatury – standardowe warunki domowe mu odpowiadają. Ważne jest tylko, by zapewnić mu dość światła (ale nie słońce) i nie lać wody „na zapas”. Podsumowując, Pilea peperomioides jest świetną rośliną na start, ponieważ wybacza drobne błędy i odwdzięcza się uroczym wyglądem przez cały rok.

17. Jakiej temperatury i wilgotności potrzebuje pieniążek?
Pieniążek najlepiej rośnie w typowych temperaturach pokojowych, czyli około 18–24°C. Latem dobrze znosi nawet nieco wyższe temperatury (do 27–28°C), pod warunkiem że ma zapewnioną odpowiednią wilgoć w podłożu i powietrzu. Zimą minimalna bezpieczna temperatura to około 12°C – poniżej tej wartości roślina może ucierpieć (marznięcie objawia się czernieniem i opadaniem liści). Optymalnie zimą utrzymywać około 16–18°C, choć jeśli musi stać w cieplejszym pomieszczeniu, też da radę (byle nie przy kaloryferze). Ważniejsze od samej temperatury jest unikanie gwałtownych jej wahań oraz przeciągów – tego pieniążek nie lubi. Co do wilgotności powietrza, to roślina ta preferuje umiarkowanie wilgotne otoczenie. 50–60% wilgotności względnej powietrza jest dla niej komfortowe. W mieszkaniu zazwyczaj zimą wilgotność spada nawet poniżej 40%, co może skutkować zasychaniem końcówek liści. Dlatego w sezonie grzewczym warto nieco podnieść wilgotność wokół rośliny: można ustawić obok nawilżacz powietrza, rozwiesić wilgotny ręcznik na grzejniku lub postawić doniczkę na tacy z wodą i kamykami (tak, aby dno doniczki nie dotykało wody). Pieniążek lubi też okazjonalne zraszanie liści mgiełką wody, choć nie jest to zabieg konieczny. Podsumowując: temperatura umiarkowana, brak zimnych przeciągów, wilgotność powietrza średnia do wyższej – w takich warunkach roślina będzie się czuła najlepiej.

18. Czy pieniążek trzeba przycinać?
Na ogół nie ma potrzeby przycinania pieniążka. Roślina ta naturalnie zachowuje zgrabny, kompaktowy pokrój, zwłaszcza jeśli co jakiś czas odmładzamy ją poprzez ukorzenianie odrostów. Nie tworzy długich pędów, które wymagałyby cięcia. Można oczywiście usuwać pojedyncze, stare liście, gdy żółkną czy zasychają – po prostu odcinamy je tuż przy łodydze, aby nie szpeciły rośliny i nie stanowiły potencjalnego źródła infekcji. Jeśli pieniążek mocno się wyciągnie (np. z powodu braku światła), można rozważyć odcięcie i ukorzenienie wierzchołka, ale jest to raczej forma rozmnożenia i odmłodzenia rośliny niż typowe cięcie pielęgnacyjne. Niekiedy, gdy główny pęd jest bardzo wysoki i nagi od dołu, można go przyciąć, aby pobudzić roślinę do wypuszczenia nowych odrostów u podstawy. Trzeba jednak pamiętać, że pieniążek niezbyt chętnie się rozgałęzia po cięciu – zazwyczaj i tak wypuści „dzieci” z korzeni. Dlatego standardowo nie przycina się tej rośliny jak np. fikusa czy pelargonii. Wystarczy dbać o warunki, a zachowa ładny kształt samodzielnie. Reasumując: przycinanie nie jest wymagane; ogranicz się do usuwania żółtych liści i ewentualnie odcinania odrostów do rozmnażania.

19. Jak czyścić liście pieniążka z kurzu?
Okrągłe, płaskie liście pieniążka lubią zbierać kurz, co może osłabiać fotosyntezę i dekoracyjność rośliny. Dlatego dobrze jest raz na kilka tygodni oczyszczać liście. Najprostszą metodą jest przetarcie ich miękką, wilgotną szmatką lub gąbką. Używaj czystej wody (ewentualnie z odrobiną bardzo delikatnego mydła, ale to nie jest konieczne). Podpieraj liść drugą ręką od spodu, żeby go nie uszkodzić, i delikatnie zetrzyj kurz z powierzchni. Można też kupić specjalną rękawicę z mikrofibry do przecierania liści – to wygodne akcesorium, które na sucho zbiera kurz elektrostatycznie, a na mokro pomaga dokładnie umyć liście. Innym sposobem jest zraszanie liści letnią wodą – lekkie „prysznice” w wannie czy na dworze podczas ciepłego deszczu potrafią spłukać kurz z rośliny (pamiętaj tylko, żeby potem odstała woda nie została w miseczce liścia, bo może powodować plamy – strząśnij nadmiar). Unikaj stosowania nabłyszczaczy do liści – przy pieniążku nie są potrzebne, liście same z siebie ładnie błyszczą, gdy są czyste i zdrowe. Regularne czyszczenie liści nie tylko poprawia wygląd, ale też zapobiega pojawianiu się szkodników (np. przędziorki lubią osiadać na zakurzonych roślinach w suchym otoczeniu).

20. Czy pieniążek naprawdę przynosi szczęście i bogactwo?
Przekonanie o „magicznych” właściwościach pieniążka to głównie folklor i tradycja, ale bardzo sympatyczny! W kulturze chińskiej roślina ta uważana jest za symbol dobrobytu – okrągłe liście przypominające monety mają przyciągać energię bogactwa do domu. Wiele osób na całym świecie wierzy, że obecność tego kwiatka w mieszkaniu poprawia aurę dobrobytu i szczęścia. Mało tego, popularny jest zwyczaj wkładania kilku monet do ziemi w doniczce z pieniążkiem – ma to „aktywizować” moc przyciągania pieniędzy. Oczywiście z naukowego punktu widzenia uprawianie rośliny nie zwiększy stanu konta 😉. Jednak sama pielęgnacja pieniążka może dawać dużo radości i satysfakcji, a to już pewna forma szczęścia. Ponadto obdarowanie kogoś sadzonką pieniążka jest miłym gestem – nawet jeśli nie zapewni magicznie pieniędzy, to na pewno wywoła uśmiech i ociepli relacje. Niektórzy mówią: „im więcej liści ma Twój pieniążek, tym więcej szczęścia w domu” – można to potraktować jako zachętę do troskliwej uprawy. Podsumowując, pieniążek przynosi szczęście głównie w takim sensie, że cieszy oko, integruje ludzi (przez dzielenie się sadzonkami) i dodaje uroku domowi. A czy przyciąga pieniądze? Cóż, na pewno wymaga mniej nakładów niż kosztowne hobby, a może nauczyć systematyczności i cierpliwości. Niezależnie od wierzeń, warto go uprawiać dla samej jego urody i łatwości pielęgnacji – a nuż przy okazji stanie się zielonym talizmanem na szczęście we własnym domu.

Sansewieria (wężownica) – kompletny przewodnik uprawy, gatunki i ciekawostki

7 roślin doniczkowych, które działają jak naturalny filtr powietrza. Te gatunki musisz mieć w swoim domu!