Odkładanie nasion ogórków wygląda nieco inaczej niż w przypadku pomidorów. Najważniejsza różnica pojawia się już na samym początku: ogórek przeznaczony do pozyskania nasion nie powinien być zerwany w momencie, w którym normalnie trafia do kuchni. Zielone, jędrne owoce zbierane na sałatkę czy do kiszenia są z punktu widzenia nasion jeszcze niedojrzałe.
Jeżeli chcemy przygotować własne nasiona na kolejny sezon, jeden z najlepszych owoców warto pozostawić na roślinie znacznie dłużej. Z czasem ogórek przestanie przypominać ten ze sklepowej półki – zrobi się duży, żółtawy lub żółtobrązowy, a jego skórka stanie się twardsza. Dopiero wewnątrz takiego owocu znajdują się odpowiednio rozwinięte nasiona nadające się do zebrania.
Zobacz także: Jak odkładać nasiona pomidorów na przyszły sezon? Prosty sposób z fermentacją
Z którego ogórka najlepiej zebrać nasiona?
Spis treści
Do pozyskania nasion warto wybrać zdrowy, dobrze rozwinięty owoc rosnący na silnej i dobrze plonującej roślinie. Nie powinien pochodzić z krzaka wyraźnie osłabionego ani wykazującego objawy chorób.
Wybranego ogórka pozostawia się na roślinie znacznie dłużej niż owoce przeznaczone do jedzenia. Powinien osiągnąć pełną dojrzałość nasienną. W praktyce oznacza to, że staje się wyraźnie większy, zmienia kolor z zielonego na żółty, żółtobrązowy lub kremowy i stopniowo traci typową dla świeżego ogórka jędrność.
Jeżeli owoc zaczyna się już bardzo mocno starzeć, ale pozostaje zdrowy, można go zerwać i pozostawić jeszcze na kilka dni w suchym miejscu.
Ogórek do jedzenia to nie ogórek na nasiona
To jeden z najczęściej popełnianych błędów. Po przekrojeniu dużego zielonego ogórka również zobaczymy pestki, jednak nie oznacza to automatycznie, że są one w pełni dojrzałe i gotowe do przechowania.
Ogórki jadalne zbiera się stosunkowo wcześnie, zanim owoc osiągnie dojrzałość biologiczną. Dzięki temu pozostają chrupiące i smaczne. Nasiona potrzebują jednak więcej czasu.
Dlatego, jeżeli już podczas sezonu wiadomo, że z konkretnej rośliny będą odkładane nasiona, najlepiej wyznaczyć jeden dorodny owoc i pozostawić go na krzaku aż do pełnego dojrzenia.
Jak wyjąć nasiona z dojrzałego ogórka?
Dojrzały ogórek należy przekroić wzdłuż. W jego środkowej części znajdzie się miękki miąższ wraz z dużą liczbą nasion.
Najprościej wydrążyć łyżką całą środkową część z nasionami i przełożyć ją do niewielkiego słoika lub miseczki. Nie trzeba na tym etapie dokładnie oddzielać każdego nasiona od resztek owocu.
Do pojemnika można dolać niewielką ilość wody i całość wymieszać. Pozwala to łatwiej oddzielić nasiona od śliskiego miąższu.
Krótka fermentacja pomaga oczyścić nasiona ogórków
Podobnie jak przy odkładaniu nasion pomidorów można wykorzystać krótką fermentację. Nasiona wraz z otaczającym je miąższem pozostawia się w niewielkiej ilości wody przez około 1–3 dni w temperaturze pokojowej.
Pojemnika nie należy szczelnie zakręcać. Wystarczy luźno położona pokrywka lub inne przykrycie chroniące zawartość przed owadami.
W czasie fermentacji resztki miąższu zaczynają łatwiej oddzielać się od powierzchni nasion. Nie warto jednak pozostawiać ich w wodzie przez wiele dni, ponieważ po oczyszczeniu potrzebują już przede wszystkim dokładnego wysuszenia.
Jak rozpoznać dobre nasiona ogórków?
Po dolaniu wody i wymieszaniu zawartości słoika część lekkich resztek miąższu i słabo wykształconych nasion może unosić się przy powierzchni. Dobrze wypełnione, dojrzałe nasiona zazwyczaj są cięższe i pozostają niżej, choć nie należy traktować samego testu opadania jako stuprocentowej metody oceny zdolności kiełkowania.
Najważniejsze jest, aby po oczyszczeniu nasiona były:
- pełne i dobrze wykształcone,
- jasne, kremowe lub lekko żółtawe,
- twarde,
- pozbawione resztek miąższu,
- bez śladów pleśni i uszkodzeń.
Bardzo cienkie, płaskie i niemal przezroczyste nasiona lepiej odrzucić.
Po fermentacji nasiona trzeba dokładnie wypłukać
Po jednym lub kilku dniach zawartość słoika należy przelać przez drobne sitko. Nasiona trzeba dokładnie przepłukać czystą wodą, jednocześnie usuwając pozostałości miąższu.
Można delikatnie przesuwać je palcami po sitku, dzięki czemu resztki łatwiej się oddzielą. Po kilku płukaniach powinny pozostać niemal wyłącznie czyste, pojedyncze nasiona.
Na tym etapie są jednak nadal bardzo wilgotne i nie nadają się jeszcze do przechowywania.
Jak suszyć nasiona ogórków?
Przepłukane nasiona należy rozłożyć cienką warstwą na papierze do pieczenia, talerzyku, siatce albo innej gładkiej powierzchni, z której później będzie można je łatwo zebrać.
Najlepsze będzie suche, ciepłe i przewiewne miejsce bez intensywnego bezpośredniego słońca. Mocne nagrzewanie nie przyspiesza bezpiecznie całego procesu – znacznie ważniejszy jest swobodny przepływ powietrza.
Warto codziennie przemieszać nasiona i rozdzielać te, które zaczynają się ze sobą sklejać.
Suszenie zwykle trwa kilka dni, ale przy większej wilgotności powietrza może potrwać dłużej. Przed zapakowaniem nasiona muszą być całkowicie suche. To właśnie pozostawiona wilgoć jest jedną z najczęstszych przyczyn pleśnienia materiału przechowywanego na kolejny sezon.
Nie każde nasiono da identycznego ogórka
Przy samodzielnym pozyskiwaniu nasion ogórków trzeba pamiętać o jeszcze jednej ważnej rzeczy. Najbardziej przewidywalne rezultaty daje zbiór nasion z odmian ustalonych, a nie mieszańców F1.
Nasiona pochodzące z ogórka oznaczonego jako F1 mogą wykiełkować, jednak rośliny uzyskane w kolejnym roku nie muszą powtórzyć wszystkich cech odmiany rodzicielskiej.
Ogórki są również roślinami łatwo zapylanymi przez owady. Jeżeli w jednym ogrodzie rośnie kilka różnych odmian należących do tego samego gatunku, może dojść do ich krzyżowego zapylenia. Sam owoc w bieżącym sezonie nadal będzie wyglądał zgodnie ze swoją odmianą, ale różnice mogą ujawnić się dopiero w roślinach wyhodowanych z zebranych nasion w następnym roku.
Dlatego przy zwykłym amatorskim zbieraniu nasion trzeba mieć świadomość, że rezultat nie zawsze będzie idealną kopią rośliny matecznej.
Jak przechowywać nasiona ogórków do wiosny?
Całkowicie suche nasiona można przesypać do papierowej koperty, małego woreczka albo szczelnego pojemnika, pod warunkiem że rzeczywiście nie pozostała w nich wilgoć.
Na opakowaniu warto zapisać:
- nazwę odmiany,
- rok zebrania,
- ewentualnie miejsce lub roślinę, z której pochodziły nasiona.
Gotowy materiał najlepiej przechowywać w chłodnym, suchym i ciemnym miejscu, bez dużych wahań temperatury.
Własne nasiona ogórków na kolejny sezon wymagają przede wszystkim cierpliwości
Samo oczyszczenie nasion zajmuje niewiele czasu. Najważniejsze dzieje się wcześniej – ogórek musi pozostać na roślinie znacznie dłużej niż owoce przeznaczone do jedzenia.
Dopiero z w pełni dojrzałego, żółknącego owocu warto wydobyć nasiona, poddać je krótkiej fermentacji, dokładnie przepłukać i wysuszyć. Po kilku dniach pracy i suszenia otrzymuje się własny materiał siewny gotowy do przechowania aż do kolejnej wiosny.
Najważniejsze są więc cztery zasady: wybrać zdrową roślinę, pozwolić ogórkowi całkowicie dojrzeć, bardzo dobrze oczyścić nasiona i nie pakować ich przed pełnym wysuszeniem. Wtedy odkładanie własnych nasion staje się naprawdę prostym elementem końcówki sezonu ogrodniczego.
