Lipiec nie jest końcem wysiewu ziół. To dobry moment na szybkie dosiewki kopru, rukoli, rzeżuchy, szczypiorku, pietruszki naciowej, trybuli, kolendry, portulaki warzywnej i kilku gatunków wieloletnich. Problem polega na tym, że lipcowe zioła nie wybaczają przesuszenia tak łatwo jak te wysiewane wiosną.
Najczęstszy błąd jest prosty: ktoś wysiewa nasiona do rozgrzanej, suchej ziemi, podlewa raz i po kilku dniach uznaje, że „nasiona były słabe”. Tymczasem w lipcu wierzchnia warstwa gleby potrafi przeschnąć w kilka godzin. Drobne nasiona kiełkują nierówno, siewki stoją w miejscu, a część ziół szybko wybija w pęd kwiatostanowy.
Dlatego w lipcu warto siać zioła trochę inaczej: partiami, w wilgotne podłoże, najlepiej wieczorem albo po deszczu. Część można siać wprost do gruntu, część lepiej do skrzynek, donic lub wielodoniczek. Dzięki temu ziołownik nie kończy się na jednej wiosennej partii koperku, tylko daje świeże liście aż do jesieni.
W lipcu nadal można siać kwiaty. Te gatunki przygotują rabaty na jesień i przyszły sezon
Co wysiewamy w lipcu? Warzywa, zioła i kwiaty do siewu latem
Jakie zioła wysiewamy w lipcu?
Spis treści
W lipcu można wysiewać przede wszystkim zioła szybkie, liściowe i takie, które dobrze znoszą regularne ścinanie. Najpewniejsze są koper ogrodowy, rukola, rzeżucha, pietruszka naciowa, szczypiorek, cebula siedmiolatka, trybula, portulaka warzywna, ogórecznik, szczaw i kolendra. W donicach można spróbować także bazylii, majeranku oraz cząbru, ale trzeba pamiętać, że ich głównym celem będzie świeży zbiór liści, a nie budowanie wielkich roślin jak z wiosennego siewu.
Najbardziej praktyczne zioła do lipcowego siewu to:
koper ogrodowy,
rukola,
rzeżucha,
pietruszka naciowa,
szczypiorek,
cebula siedmiolatka,
trybula ogrodowa,
kolendra siewna,
portulaka warzywna,
ogórecznik lekarski,
szczaw,
bazylia w donicy,
cząber ogrodowy,
majeranek w donicy,
gorczyca na młode listki,
rukiew wodna w pojemniku.
W praktyce najlepiej podzielić je na trzy grupy: zioła do szybkiego zbioru, zioła na jesień oraz zioła wieloletnie, które w lipcu zaczynają budować system korzeniowy na kolejne sezony.
Zioła szybkie, które można siać przez cały lipiec
Najłatwiejsze są zioła, które zbieramy jako młode liście. Nie muszą zdążyć zbudować dużej rośliny, bo ich wartość jest właśnie w świeżym, delikatnym przyroście.
Koper ogrodowy, czyli Anethum graveolens, można siać przez cały lipiec co 2–3 tygodnie. To najlepszy sposób, żeby mieć młody koperek do ziemniaków, ogórków małosolnych, chłodników i sałatek. W lipcu koper trzeba siać w wilgotną ziemię, bo w suchym podłożu wschodzi długo i nierówno. Jeżeli rośnie w pełnym słońcu i ma sucho, szybciej robi się twardy i idzie w kwiat.
Rukola, czyli rokietta siewna, Eruca sativa, też nadaje się do lipcowych dosiewek. Najlepiej wysiewać ją w małych partiach, co kilkanaście dni. W upałach warto dać jej lekki półcień, bo zbyt silne słońce i susza powodują, że liście robią się ostrzejsze, twardsze i mniej przyjemne w smaku.
Rzeżucha, Lepidium sativum, to najprostsze zioło do lipcowego siewu. Można ją siać nie tylko w ziemi, ale też w pojemnikach, na wilgotnej ligninie, ręczniku papierowym albo cienkiej warstwie podłoża. Plon daje bardzo szybko, więc świetnie sprawdza się wtedy, gdy chcemy świeżej zieleniny bez czekania.
Pietruszka naciowa i kolendra w lipcu
Pietruszka naciowa, Petroselinum crispum, wysiana w lipcu nie zawsze zachowuje się tak szybko jak koper czy rzeżucha. Kiełkuje wolniej, dlatego wymaga cierpliwości i stale wilgotnej ziemi. Jej sens jest jednak duży, bo może dać świeżą natkę jesienią, a przy łagodnej pogodzie także później.
Najlepiej siać pietruszkę naciową do skrzynek, donic albo w dobrze przygotowany fragment grządki. Podłoże powinno być spulchnione, ale nie przesuszone. Drobnych nasion nie warto zakopywać zbyt głęboko. Po siewie dobrze jest przykryć miejsce cienką warstwą ziemi i podlewać delikatnym strumieniem.
Kolendra siewna, Coriandrum sativum, w lipcu jest bardziej kapryśna. Przy upale potrafi szybko wybijać w pęd kwiatostanowy. To nie znaczy, że nie warto jej siać, ale trzeba podejść do niej praktycznie. Najlepiej siać ją na młode liście, w półcieniu, partiami i nie oczekiwać wielkich krzaków. Jeżeli trafi na chłodniejsze noce i regularną wilgoć, może dać bardzo aromatyczny zbiór.
Szczypiorek i cebula siedmiolatka. Lipcowy siew na dłużej
Szczypiorek, Allium schoenoprasum, i cebula siedmiolatka, Allium fistulosum, to zioła, które można siać w lipcu z myślą o dłuższej uprawie. Nie są typowym „ekspresowym” plonem jak rzeżucha, ale dobrze wykorzystują drugą część sezonu na ukorzenienie.
Szczypiorek warto siać do gruntu, do skrzynek albo w kępach na brzegu warzywnika. To roślina wieloletnia, dlatego najlepiej od razu wybrać dla niego miejsce, w którym nie będzie przeszkadzał przy przekopywaniu grządek.
Cebula siedmiolatka działa podobnie. Daje szczypior przez wiele sezonów i jest bardzo praktyczna w ogrodzie. W lipcu można ją wysiać na rozsadnik, a później przesadzić na miejsce stałe. Najważniejsze jest regularne podlewanie po wschodach, bo młode rośliny cebulowe są delikatne i źle znoszą przesuszenie.
Trybula, szczaw i portulaka. Zioła mniej oczywiste, ale warte miejsca
Trybula ogrodowa, Anthriscus cerefolium, lubi chłodniejsze warunki niż pełne lipcowe słońce. Można ją siać latem, ale najlepiej w miejscu lekko ocienionym. Ma delikatny aromat i pasuje do jajek, twarożku, sałatek oraz lekkich sosów. W upale trzeba pilnować wilgoci, bo szybko traci jakość.
Szczaw, Rumex acetosa, można siać w lipcu z myślą o kolejnych sezonach. To roślina wieloletnia, która nie daje pełnego efektu natychmiast, ale dobrze rośnie na stałym miejscu. Nadaje się do zup, sosów i jako kwaśny dodatek do potraw. Nie warto siać go w przypadkowym miejscu, bo zostaje na rabacie dłużej niż jeden sezon.
Portulaka warzywna, Portulaca oleracea, lubi ciepło, więc lipiec może jej odpowiadać. Ma mięsiste liście i pędy, które można wykorzystywać w kuchni. Warto siać ją płytko, w ciepłym miejscu, ale nie dopuszczać do przesuszenia młodych siewek. To ciekawa propozycja dla osób, które chcą mieć w ogrodzie coś mniej oczywistego niż sam koper i pietruszka.
Czy w lipcu można siać bazylię?
Bazylię, Ocimum basilicum, można wysiać w lipcu, ale najlepiej do doniczki, skrzynki albo pod osłoną. Nie jest to już idealny termin na duże rośliny do całosezonowej uprawy, ale na świeże liście do kuchni nadal ma sens.
W lipcu bazylia potrzebuje ciepła, światła i regularnego podlewania, ale nie lubi zalewania korzeni. Najlepiej siać ją do żyznego, lekkiego podłoża i ustawić w miejscu słonecznym, ale podczas największych upałów niekoniecznie na betonowym parapecie, który nagrzewa się jak patelnia.
Z praktyki wynika, że lipcowa bazylia najlepiej sprawdza się jako zioło doniczkowe do bieżącego uszczykiwania. Jeśli chcesz mieć duże krzaki na pesto, lepiej zacząć wcześniej w sezonie albo kupić gotową sadzonkę i ją odmłodzić przez przycinanie.
Tabela: jakie zioła wysiewamy w lipcu?
| Zioło | Nazwa łacińska | Gdzie siać w lipcu? | Termin | Kiedy zbiór? | Najważniejsza uwaga |
|---|---|---|---|---|---|
| Koper ogrodowy | Anethum graveolens | Grunt, skrzynki, donice | Cały lipiec | Po kilku tygodniach | Siać partiami co 2–3 tygodnie i nie przesuszać podłoża |
| Rukola / rokietta siewna | Eruca sativa | Grunt, donice, skrzynki | Cały lipiec | Szybko, na młode liście | W upały lepszy lekki półcień, inaczej szybko wybija w pęd |
| Rzeżucha | Lepidium sativum | Pojemnik, parapet, skrzynka, grunt | Cały lipiec | Bardzo szybko | Najprostsza do szybkiej zieleniny, wymaga stałej wilgoci |
| Pietruszka naciowa | Petroselinum crispum | Grunt, donice, skrzynki | Cały lipiec | Jesienią | Kiełkuje wolniej, trzeba utrzymać wilgotne podłoże |
| Szczypiorek | Allium schoenoprasum | Grunt, donice, rozsadnik | Cały lipiec | Później, także w kolejnych sezonach | Roślina wieloletnia, warto wybrać stałe miejsce |
| Cebula siedmiolatka | Allium fistulosum | Grunt lub rozsadnik | Cały lipiec | Najczęściej kolejny sezon | Dobra na wieloletni szczypior, nie siać w miejscu przypadkowym |
| Trybula ogrodowa | Anthriscus cerefolium | Grunt, skrzynki, półcień | Cały lipiec | Na młode liście | Lepiej rośnie w chłodniejszym, lekko ocienionym miejscu |
| Kolendra siewna | Coriandrum sativum | Grunt, donice, skrzynki | Najlepiej po ochłodzeniu lub w półcieniu | Na młode liście | W upały szybko wybija w kwiat, siać małymi partiami |
| Portulaka warzywna | Portulaca oleracea | Grunt, donice, skrzynki | Cały lipiec | Latem i jesienią | Lubi ciepło, ale młode siewki nie mogą przeschnąć |
| Ogórecznik lekarski | Borago officinalis | Grunt | Początek i połowa lipca | Liście i kwiaty przy sprzyjającej pogodzie | Potrzebuje miejsca, przyciąga zapylacze i łatwo się rozsiewa |
| Szczaw | Rumex acetosa | Grunt, stałe miejsce | Cały lipiec | Najczęściej kolejny sezon | Roślina wieloletnia, dobra do zup i sosów |
| Bazylia | Ocimum basilicum | Donice, skrzynki, ciepłe miejsce | Początek i połowa lipca | Na młode liście | Najlepiej traktować jako doniczkową dosiewkę do bieżącego zbioru |
| Cząber ogrodowy | Satureja hortensis | Donice, skrzynki, ciepły grunt | Początek lipca | Latem i jesienią | Lubi słońce i przepuszczalne podłoże, dobry do fasoli |
| Majeranek | Origanum majorana | Donice, skrzynki | Początek lipca | Na młode liście | Termin późny, ale w donicy można uzyskać świeże listki |
| Gorczyca na młode listki | Sinapis alba / Brassica juncea | Skrzynki, donice, grunt | Cały lipiec | Szybko, jako młode listki | Najlepiej ścinać młodo, zanim zrobi się ostra i twarda |
| Rukiew wodna | Nasturtium officinale | Pojemnik z bardzo wilgotnym podłożem | Cały lipiec | Na młode liście | Wymaga stałej wilgoci, lepsza do pojemnika niż suchej grządki |
Jak siać zioła w lipcu krok po kroku?
Najpierw przygotuj miejsce. Usuń chwasty, spulchnij ziemię i podlej ją przed siewem. W lipcu to ważniejsze niż wiosną, bo nasiona nie powinny trafiać do suchego, gorącego pyłu. Jeśli gleba jest bardzo nagrzana, poczekaj do wieczora.
Następnie siej płytko. Większość ziół ma drobne nasiona, dlatego nie trzeba zasypywać ich grubą warstwą ziemi. Zbyt głęboki siew to jedna z najczęstszych przyczyn słabych wschodów. Po wysiewie delikatnie dociśnij podłoże dłonią albo deseczką.
Podlewaj konewką z sitkiem albo zraszaczem. Mocny strumień wypłukuje nasiona i robi na powierzchni skorupę. Przy małych nasionach kopru, rzeżuchy, rukoli, trybuli czy bazylii to szczególnie ważne.
W pierwszych dniach po siewie pilnuj wilgoci codziennie. Nie chodzi o błoto, tylko o lekko wilgotną wierzchnią warstwę. Gdy zioła wzejdą, podlewanie można trochę ograniczyć, ale nadal nie wolno doprowadzić do całkowitego przesuszenia młodych roślin.
Gdzie siać zioła w lipcu: grunt, donica czy skrzynka?
Do gruntu najlepiej nadają się koper, rukola, szczypiorek, cebula siedmiolatka, szczaw, ogórecznik, portulaka i pietruszka naciowa. W gruncie mają więcej miejsca i łatwiej utrzymać stabilniejszą wilgotność, jeśli gleba jest dobrze przygotowana.
Do donic i skrzynek warto siać bazylię, rzeżuchę, trybulę, kolendrę, majeranek, cząber, rukolę i pietruszkę naciową. Pojemniki dają przewagę, bo można przestawić je w półcień podczas fali upałów albo pod dach przy ulewnym deszczu.
Na parapet lub taras najlepiej nadają się rzeżucha, rukola, bazylia, pietruszka naciowa, kolendra i gorczyca na młode listki. Trzeba tylko uważać na przegrzewanie donic. Ciemna doniczka postawiona na nagrzanych płytkach tarasu może mieć temperaturę znacznie wyższą niż powietrze.
Czego nie robić przy lipcowym siewie ziół?
Nie siej wszystkiego naraz. Zioła liściowe lepiej wysiewać partiami. Dzięki temu nie masz jednego wielkiego rzutu kopru czy rukoli, który szybko przerasta, tylko świeże liście przez dłuższy czas.
Nie siej w pełne południowe słońce podczas fali upałów. Wysoka temperatura i przesuszenie niszczą wschody. Najlepszy jest wieczór, pochmurny dzień albo czas po deszczu.
Nie przykrywaj drobnych nasion grubą warstwą ziemi. To szczególnie ważne przy rzeżusze, trybuli, bazylii, rukoli i części ziół doniczkowych. Nasiona mają mieć wilgoć i kontakt z podłożem, ale nie mogą zostać zakopane zbyt głęboko.
Nie traktuj wszystkich ziół tak samo. Koper lubi słońce i miejsce w gruncie, rukola w upale woli lekki cień, bazylia lubi ciepło, ale nie zimną wodę i zalewanie, a rukiew wodna potrzebuje stale wilgotnego środowiska.
Najważniejsza zasada dla ogrodnika
W lipcu zioła wysiewa się nie po to, żeby „nadrobić wiosnę”, ale żeby mieć świeże, młode liście przez drugą część sezonu. Najlepiej sprawdzają się szybkie dosiewki: koper, rukola, rzeżucha, trybula, kolendra i gorczyca na młode listki. Równolegle warto wysiać zioła na dłużej: szczypiorek, cebulę siedmiolatkę, szczaw i pietruszkę naciową.
Jeśli jest upał, ważniejsze od kalendarza jest podłoże. Siej wieczorem, do wilgotnej ziemi, płytko i partiami. To prosta różnica między pustą skrzynką a świeżym koperkiem, rukolą i szczypiorkiem na talerzu jeszcze tego samego lata.
