Pilarka tarczowa i ukośnica wykorzystują obracającą się tarczę, dlatego początkującemu mogą wydawać się narzędziami wykonującymi praktycznie tę samą pracę. W rzeczywistości różnią się przede wszystkim sposobem prowadzenia tarczy, rodzajem wykonywanych cięć oraz zastosowaniem w warsztacie. Jedna świetnie radzi sobie z rozcinaniem dużych elementów i długimi cięciami, druga została stworzona przede wszystkim do szybkiego, dokładnego i powtarzalnego docinania materiału na długość oraz pod kątem.
Na początku warto również uporządkować nazewnictwo. Ukośnica także wykorzystuje tarczę tnącą, więc technicznie również należy do pilarek tarczowych. W tym artykule określenie „pilarka tarczowa” oznacza jednak popularną ręczną pilarkę, którą przesuwamy po obrabianym materiale.
Dowiedz się więcej na temat podstaw stolarstwa.
Pilarka tarczowa – do czego służy?
Spis treści
Ręczna pilarka tarczowa jest jednym z najbardziej uniwersalnych elektronarzędzi do cięcia drewna. Podczas pracy to operator prowadzi całe urządzenie po materiale, a tarcza wystająca spod podstawy przecina deskę, płytę lub inny element.
Największą zaletą pilarki tarczowej jest swoboda. Możemy wykonać nią zarówno cięcie poprzeczne, jak i długie cięcie wzdłuż materiału. Po zastosowaniu dobrej prowadnicy można bardzo precyzyjnie rozcinać blaty, sklejkę, płyty meblowe oraz szerokie deski. Pilarka tarczowa dobrze nadaje się również do wstępnego rozcinania dużych arkuszy, które trudno byłoby wygodnie przenieść na stacjonarną maszynę.
W większości konstrukcji można także pochylić stopę względem tarczy, dzięki czemu wykonujemy cięcia pod skosem. Przy użyciu odpowiedniej prowadnicy możliwe jest również przecinanie materiału pod określonym kątem.
To sprawia, że jedna niewielka pilarka pozwala wykonać naprawdę dużą część prac potrzebnych podczas budowy pierwszych mebli, tarasu, ławki czy stołu.
Ukośnica – do czego służy?
Ukośnica pracuje zupełnie inaczej. Jest urządzeniem stacjonarnym: obrabiany materiał opiera się na stole oraz przykładnicy, natomiast głowicę z obracającą się tarczą opuszczamy na element.
Jej podstawową specjalnością jest cięcie poprzeczne, czyli skracanie materiału. Konstrukcja maszyny umożliwia jednak szybkie ustawienie kąta, dlatego bardzo dobrze nadaje się również do wykonywania cięć ukośnych oraz – w zależności od konstrukcji – cięć z pochyleniem tarczy. Ukośnice przesuwne mają dodatkowo mechanizm pozwalający przesuwać głowicę, dzięki czemu można przecinać znacznie szersze elementy niż w przypadku prostej konstrukcji bez posuwu.
Największą zaletą ukośnicy jest szybkość i powtarzalność docinania. Jeżeli przygotowujemy kilkanaście elementów o identycznej długości, możemy ustawić ogranicznik i wykonywać kolejne cięcia bez każdorazowego mierzenia całego elementu.
Właśnie dlatego ukośnica jest tak wygodna przy wykonywaniu ram, stelaży, nóg, listew, konstrukcji drewnianych, elementów ławek czy powtarzalnych części mebli.
Pilarka tarczowa a ukośnica – najważniejsze różnice
Obie maszyny mogą przeciąć tę samą deskę w poprzek, ale robią to w zupełnie inny sposób. Pilarkę tarczową prowadzimy po materiale, natomiast w ukośnicy materiał pozostaje oparty o stół i przykładnicę, a porusza się zespół tnący.
Ta różnica konstrukcyjna decyduje właściwie o całym zastosowaniu obu urządzeń.
| Cecha | Pilarka tarczowa | Ukośnica |
|---|---|---|
| Podstawowe zastosowanie | Cięcie wzdłużne i poprzeczne materiału | Szybkie cięcie poprzeczne i pod kątem |
| Sposób pracy | Prowadzimy pilarkę po materiale | Materiał leży na stole, a opuszczamy głowicę z tarczą |
| Cięcie długich desek wzdłuż | Tak, najlepiej z prowadnicą | Nie |
| Docinanie elementów na długość | Możliwe, ale wymaga dokładnego prowadzenia | Bardzo szybkie i wygodne |
| Cięcia pod kątem | Możliwe przy odpowiednim ustawieniu i prowadnicy | Jedno z podstawowych zastosowań |
| Powtarzalność cięć | Dobra przy zastosowaniu prowadnic i ograniczników | Bardzo dobra |
| Cięcie dużych płyt | Bardzo wygodne | Mocno ograniczone konstrukcją maszyny |
| Mobilność | Bardzo duża | Mniejsza |
| Najlepsza do | Rozcinania desek, blatów i płyt | Skracania listew, desek, kantówek i wykonywania cięć kątowych |
Dlaczego ukośnica jest lepsza do powtarzalnego docinania?
Wyobraźmy sobie, że wykonujemy drewniany stelaż i potrzebujemy dziesięciu elementów o długości dokładnie 800 mm. Pilarką tarczową można je oczywiście przeciąć, ale każdy element trzeba odpowiednio zaznaczyć, podeprzeć i precyzyjnie poprowadzić narzędzie.
Przy ukośnicy ustawiamy deskę na stole, odmierzamy długość, a najlepiej stosujemy stały ogranicznik położenia materiału. Kolejne elementy przykładamy w to samo miejsce i przecinamy. Dzięki temu praca jest nie tylko szybsza, ale również znacznie łatwiej uzyskać identyczny wymiar całej serii. Precyzyjne i powtarzalne cięcie poprzeczne oraz ukośne to podstawowa przewaga tej konstrukcji.
Przy produkcji ławek, stołów, ram czy stelaży łóżek różnica w wygodzie staje się bardzo wyraźna.
Dlaczego ukośnica nie zastąpi pilarki tarczowej?
Największym ograniczeniem ukośnicy jest zakres ruchu zespołu tnącego. Możemy przeciąć deskę w poprzek, ale nie przeprowadzimy tarczy wzdłuż dwumetrowej deski, aby zmniejszyć jej szerokość.
Podobnie wygląda sytuacja z dużą płytą. Jeżeli mamy arkusz sklejki czy dużą płytę meblową, znacznie łatwiej położyć materiał na odpowiednim podparciu i przeprowadzić po nim pilarkę tarczową z prowadnicą.
Dlatego ukośnica jest przede wszystkim urządzeniem do docinania, a ręczna pilarka tarczowa znacznie lepiej sprawdza się przy rozcinaniu dużego materiału.
Czy pilarka tarczowa może zastąpić ukośnicę?
W większym stopniu niż odwrotnie.
Za pomocą pilarki tarczowej można przeciąć deskę pod kątem 90°, wykonać skos oraz przy odpowiedniej prowadnicy uzyskać bardzo dobrą dokładność. Można więc zbudować stół czy ławkę bez posiadania ukośnicy.
Problem pojawia się wtedy, gdy takich cięć wykonujemy dużo. Każdorazowe ustawianie prowadnicy i materiału zajmuje czas, podczas gdy ukośnica pozwala wykonać tę samą operację praktycznie od ręki.
Pilarka tarczowa jest bardziej uniwersalna, natomiast ukośnica jest bardziej wyspecjalizowana.
Pilarka tarczowa czy ukośnica – co kupić jako pierwsze?
Jeżeli dopiero wyposażamy niewielki warsztat i możemy kupić tylko jedno urządzenie, pilarka tarczowa będzie zazwyczaj bardziej uniwersalnym wyborem. Pozwala przecinać deski, rozcinać płyty, skracać elementy i wykonywać cięcia pod kątem. Po dokupieniu dobrej prowadnicy jej możliwości jeszcze mocniej rosną.
Jeżeli jednak mamy już możliwość wykonywania długich cięć – na przykład posiadamy piłę stołową – sytuacja wygląda zupełnie inaczej. W takim warsztacie ukośnica znakomicie uzupełnia pilarkę stołową, przejmując szybkie skracanie długich desek, kantówek i listew oraz wykonywanie powtarzalnych cięć pod kątem.
Kiedy zdecydowanie warto kupić ukośnicę?
Ukośnica szybko zaczyna się opłacać, gdy wykonujemy dużo konstrukcji składających się z elementów docinanych na konkretną długość. Przy stołach, ławkach, stelażach łóżek, ramach, pergolach czy innych konstrukcjach z kantówek możliwość szybkiego odkładania kolejnych elementów na stół i wykonywania identycznych cięć oszczędza mnóstwo czasu.
Jeżeli wybieramy ukośnicę do bardziej uniwersalnego warsztatu, szczególnie praktyczna jest konstrukcja z posuwem, ponieważ pozwala przeciąć szerszy materiał niż ukośnica, której głowica wykonuje wyłącznie ruch góra–dół.
Pilarka tarczowa czy ukośnica? Najlepiej mieć obie
Te dwa urządzenia nie konkurują ze sobą tak mocno, jak może się początkowo wydawać. Pilarka tarczowa jest narzędziem uniwersalnym do rozcinania materiału, natomiast ukośnica specjalistą od szybkiego, dokładnego i powtarzalnego docinania go na długość oraz pod kątem.
Jeżeli budujemy pierwszy warsztat przy ograniczonym budżecie, ręczna pilarka tarczowa daje więcej możliwości za pomocą jednego urządzenia. Ukośnicę warto dokupić wtedy, gdy coraz częściej wykonujemy serie identycznych elementów lub konstrukcje wymagające wielu cięć poprzecznych i kątowych.
W docelowo wyposażonej stolarni obie maszyny doskonale się uzupełniają: jedna przygotowuje i rozcina materiał, druga pozwala błyskawicznie nadawać elementom odpowiednią długość i kąty.
Przeczytaj również:
Czym się różni wyrówniarka od grubościówki?
Własna stolarnia – jaki sprzęt jest niezbędny na start? Kompletny przewodnik dla początkujących
